Ispagnolos in Sardigna

Retablo de sos Cussigeris, particulare, de Pietro Cavaro (1518; 1537). Foto de Pierluigi Dessi, de Catàlogu BB CC RAS

Bisòngiat abetare sos primos annos de su Chimbighentos pro assistire a sa formatzione de un'iscola pitòrica locale chi tenet su màssimu esponente suo in Pietro Cavaro, membru de una famìlia de pintores casteddàios ativos ultres unu sèculu in sas butegas de su bighinadu de Stampace.
Pietro Cavaro si fiat formadu a Bartzellona, fiat coladu pro Nàpule e fiat torradu posca in Sardigna, ue in su 1518 aiat firmadu su Retablo de Bidda Mara, capolavoru suo, in su cale si dimustrat a su currente de sas novidades de sa pintura de su Rinaschimentu italiana.
In su setentrione sardu istupat imbetzes sa personalidade, ancora anònima, de su Maestro de Otieri, chi a fùrriu a sa metade de su sèculu XVI introduit in sa pintura sua sos matessi modos manieristas riscontrabili in sos retabli de s'iscola casteddàia de Stampace, pintados in sa matessi època.
De rilievu est fintzas, intre XVI e sèculu XVII, s'iscultura de linna arrichida dae sa tècnica de su "estofado dae oro", chi previdet sa doratura in fògia, sa subraponidura de sos colores chi benint posca graffiati pro fàghere istupare s'oro, evidentziende motivos geomètricos o floreali a imitatzione de sas robas pregiadas.
Pro sa difusione de s'arte baroca in su Seschentos giogant unu ruolu de primu pranu sos òrdines religiosos nàschidos in edade controriformata, intre totu sos Gesuitas chi aiant introduidu su limbàgiu nou in sas crèsias issoro.
In su cursu de su Seschentos si fiant ammodernados sas catedrales sardas, annoende sos aparatos decorativos internos in pretziosos màrmaros polìcromos intarsiati cun s'agiudu de maestranze genovesos in antis e lombardas posca. Aiat duradu nointames ancora pro tempus meda sa produtzione de ditzosos altares de linna dorados de traditzione ibèrica, realizados dae maestranze sitzilianas, campanas e sardas in sostitutzione de sos retabli pitòricos.
Cun pagas etzetziones, faghet a afirmare chi s'ìsula no aiat connotu in architetura sas espressiones de su Rinaschimentu italianu, si non medieis e cumbinadas cun su limbàgiu gòticu-catalanu in modos originales, chi devenint traditzione de sos scalpellini sardos siat in s'edilìtzia religiosa, caraterizada dae s'adesione a su manierismu, siat in cudda tzivile.
Significativu in fines, de sa fine de su Chimbighentos in antis, s'isfortzu de defensa de sos bidditzolos sardos de sas curreras barbaresche, chi si contivigiat in su fràigu de un'eficatze sistema de turres costerinas.

Aggiornamento

5/8/2025 - 14:51