Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Sa meighina populare in Sardigna

Sa meighina populare in Sardigna

Sa meighina populare in Sardigna

Sa meighina populare sarda s'espressaiat in sos tres momentos fundamentales de sa gestione de sa maladia: sa diàgnosi, sa cura e sos elementos de natura diferente impreados in sa cura, chi si cumponiant in una sorta de potecaria colletiva.
Custa istrutura de sistema s'est cunservada praticamente finas a sa vigìlia de sa segunda gherra mundiale, esertzitende unu ruolu de primore, in tèrmines de difusione de sas terapias, in sos cunfrontos de sa meighina ufitziale, chi stentava a penetrare in modu capillare in sas comunidades.
Sas barrieras chi impediant sa difusione de sa meighina cunventzionale in sa sotziedade agropastorale fiant de caràtere econòmicu, culturale e geogràficu. Custas barrieras sunt iscumpartas cun cuddu profundu protzessu de trasformatzione econòmica, sotziale e culturale aende·si afirmadu in totu s'Europa partinde dae sa fine de sa segunda gherra mundiale, pro cale oramai sa sotziedade agropastorale est istada remplasada dae unu modellu de sotziedade diferente de su totu, de tipu industriale, a s'internu de su cale fintzas sa gestione de sa maladia at assùmidu, craru, un'organizatzione diferente de su totu.
Nointames, puru essende sa meighina ufitziale cudda dominante, a s'internu de su sistema de cura de sa Sardigna òperant, in medida belle sensìbile, fintzas àteras meighinas. Cunsideradu chi unu sistema de cura est costituidu dae s'ammenta de sas risursas terapèuticas a cales su malàidu podet fàghere riferimentu, como in su sistema nostru de cura podimus distìnghere tres diferentes setores a cales indiritzare sa chirca de sa cura: su setore cunventzionale, artamente professionalizzato, cun percursos de formatzione istitutzionalizados e cun s'amparu de s'Istadu; su setore populare, est a nàrrere su de sa meighina traditzionale, non professionalizzato, cun percursos de formatzione "sui generis" (a foras de sas istitutziones cunventzionales), chi cumprendet creìngios e pràticas siat empìricas siat màgicas, comente a patrimòniu non gestidu dae sas istitutziones; su setore non cunventzionale e non traditzionale, chi cumprendet connoschimentos e pràticas chi non torrant in sos duos setores pretzedentes: riflessologia, yoga, musicoterapica, danzaterapia, shiatsu, pranoterapia, agopuntura etc. Custu fenòmenu de su pluralismu de sos sistemas de cura est presente in carchi medida in totu sos paisos otzidentales, ma in Sardigna paret chi assumat ancora caraterìsticas particulares pro bia de sa difusione de sa meighina traditzionale, chi crompet dimensiones a s'in subra de cada previsione.
De una reghente chirca giuta in totu sos paisos de sa Sardigna, resurtat chi sos sanadores traditzionales ancora in faina sunt de seguru in prus de sa mìgia; chi acanta a sas terapias empìricas sunt ancora difùndidos meda sos ritos màgicu-terapèuticos; chi subra de unas cantas patologias s'interventu de caràtere empìricu produet esigidos de sanamentu de notèvole interessu; chi sas pessones chi ancora oe faghent ricurtu a custu sistema de cura sunt in prus de centomila.
De custos, in prus de su 50% faghent recursu a su ritu màgicu-terapèuticu contra su malocchio (36.600 belle). Cussos chi ricurrent a sas curas traditzionales pro sos tràumas de s'aparatu osteoarticolare costituint su 14,8% de su cumplessu de sos fruitori (10.700 belle). Prusaprestu artziadu est fintzas su nùmeru de cussos chi ricurrent a su ritu terapèuticu contra sos istados crìticos atribuidos a s'assuconu (3650). Àteras patologias cun unu nùmeru de fruitori artziadu sunt: ustioni (3670); sciatica (2900); porros (2550); murenas (2400); fogu de Sant'Antonio e erpes Zoster (1800); maladias de sa pedde (1500 belle).

Bibliografia
C. Gallini, Dono e malocchio, Palermo, Flaccovio, 1973.
M. Atzori-M.M. Satta, Credenze e riti magici in Sardegna. Dalla religione alla magia, Sassari, Chiarella, 1980.
C. Gallini, La ballerina variopinta. Una festa di guarigione in Sardegna, Napoli, Liguori, 1988.
N. Cossu, "I concetti di salute e malattia a Nureci", in Studi Sardi, XXVIII, 1988-89, pp. 493-518.
G. Angioni, "La medicina popolare. Sardegna", in Tradizioni popolari italiane. Medicine e magie, a cura di T. Seppilli, Milano, Electa, 1989, pp. 210-215,
P. Poscheddu, Vocabolario medico italiano sardo e sardo italiano, Cagliari, Editrice Mediterranea, 1990.
A.D. Atzei-L. Orrù-F. Putzolu-G. Rozzo-T. Usala, "Le piante nella tradizione terapeutica popolare della Sardegna sud-occidentale", in BRADS, 15, 1993, pp. 73-90.
N. Cossu, Medicina popolare in Sardegna. Dinamiche, operatori, pratiche empiriche e terapie magiche, Sassari, Carlo Delfino, 1996.
G. Dodero, Storia della medicina e della sanità pubblica in Sardegna, Cagliari, AIPSA, 1999.
N. Cossu, A luna calante. Vitalità e prospettive della medicina tradizionale in Sardegna, Lecce, Argo, 2005.

Aggiornamento

23/7/2025 - 10:29

Commenti

Scrivi un commento

Invia