Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Festa de Santa Andria

Festa de Santa Andria

Festa de Santa Andria

Su 30  santandria est sa die de sa festividade de Santa Andria pro sas Crèsias de Oriente e de Otzidente.

Originàriu de Betsaida in Galilea, acumpriat s'arte de piscadore paris a su frade Simon Pietro, cando sos duos, pro primos, fiant istados mutidos dae Gesùs a èssere dischentes suos e, duncas, piscadores de òmines. Essende istadu, in prus, su primu dischente de Giovanni Battista, est mutidu Protócletos (su primu).

Sa rapresentatzione iconogràfica de Santa Andria est a s'ispissu assotziada a su pische; testimonia visiva de sas orìgines suas de piscadore. In prus, sin de s'època paleocristiana, s'acrònimu de sa paràula grega pro pische ἰχθύς: ᾿Ιησοὸς Χριστὸς Θεοῦ υἱὸς Σωτήρ (Gesùs Cristos, fìgiu de Deus, Salvatore) assurgeva a beru e etotu emblema de sa fide cristiana.

In Bono, paisu sitiadu in sa regione istòrica de su Goeceano, est bene atestada sa costumàntzia a banda de sos pipios de questuare, porrida a ghenna, a sa boghe de «a Santu Andria, a Santu Andria» cun una curcuriga isboidada, intagliata a ghisa de cara scheletrico e illuminada dae s'internu cun una candela alluta.

S'impreu de curcurigas (curcuvìcias) fiat atestadu e sussistet  in sas questue infantiles atongiles dedicadas fintzas a Orane, in provìntzia de Nùgoro, su sero de su primu e de sa segunda die de santandria a pustis de s'intrinada. Sas curcurigas illuminadas in manera interna de una candela alluta fiant denumenadas animeddas (piticas ànimas) e rapresentaiant, comente a no est difìtzile a atuare, s'ispìritu de sos defuntos.

In Bono sa questua chi sos pipios acumprint su 30 de santandria pigat su nùmene de Santu Andria. Sos piticos questuanti giughiant unu mucadore (subra de pannitzu) annodato a modu de sacchetto in su cale pònnere sos donos retzidos: durches, nughes, castàngias, etc.

In sos ùrtimos annos, sende chi sa costumàntzia pariat affievolirsi in resone de su cambiamentu de sos modellos culturales, est intervènnida sa Proloco, cun s'allestimentu in sas pratzas de su paisu de ispuntinos cun sas primas spillature de su binu locale, allorquando s'annada lu cunsentat.

In Cossoine su 30 de santandria fiat costumàntzia mandigare trigu buddidu (trigu uddidu) dolcificato cun sa sapa. Custa preparatzione alimentare teniat unu valore benaugurante.

Su sero, a pustis de s'Avemaria, si naraiat chi essiret Santa Andria. In realidade fiant unas cantas fèminas mannas chi si mascheravano bestende unu capotu de orbace cun su cappuccio e giughende subra de sa cara caratzas feas in manera piessigna. Sa mere de domo lassaiat su liminàrgiu socchiuso, eja chi poderet intrare Santa Andria. Sos pipios fiant ispramados. A sas pitzinneddas Santa Andrea pediat: «cantas azzolas as filadu? Battoro e oto, manos e pes non ti nde toco, battoro e chimbe  manos e pes segare ti nde» (‘cantas madassas as filadu? Bator e oto, manos e pees non ti los toco, bator e chimbe manos e pees ti devo segare’) e in tantu agiolotaiat unu gurteddu e unu spiedo. A custu puntu, interveniant sos babbos de sa pitzoca, sos cales esclamaiant «giai s'as filadas» (‘eja chi las at filadas’) e ammustraiant unu mìnimu de oto madassas filadas. Tando Santu Andria rispondiat: «Bona, bona, contina gai fintzas a s'annu chie enit!» (‘Bona, bona, contina gasi finas a s'annu imbeniente!’).

Numerosas analogias faghent a collire intre sas ritualidades or como descritas pro Bono e sas documentadas pro Maltis (SS) de su folklorista Giuseppe Ferraro, su cale a sa fine de s'Otighentos referiat chi Santa Andria premiaiat sas pitzocas volenterosas chi filaiant cun cuidadu, mentras minetzaiat sas pigre de su trincu de sas manos.

In vàrios tzentros de su tataresu, intre cale Cossoine, in manera relativa a su mese de santandria  esistet unu naradu proverbiale: Santu Andria, moltoridade ’e polcos, overas ‘Santandria, moria de porcos’. Sa macellazione de su porcu de ingrasso ecuivaliat a unu momentu de sotzialidade e cumpartzimentu, chi poniat in moto s'istitutu de sa retziprotzidade: sa famìlia su cale porcu fiat maselladu donaiat partes de petza a parentes e amigos, chi diant àere torradu sa cortesia a momentu dèpidu. Si trataiat de un'espediente chi in passadu, in farta de frigorìferos e surgelatori, oviaiat a su problema de sa cunservatzione de sa petza, garantende unu tzicuitu de petza semper frisca.

Aggiornamento

15/11/2024 - 23:23

Commenti

Scrivi un commento

Invia