Aiat pedidu e fortificatziones de sa Sardigna bizantina

Bonàrcadu, santuàriu de sa Madonna de Bonacattu. Foto de Egle Picozzi, 2009, de Sardigna DL

In ausèntzia de fontes documentàrias, faghet a ipotizare chi sa Sardigna apat cumpartzidu petzi in ala sa profunda crisi polìtica, sotziale e econòmica, a sa cale s'imperu romanu andat addòbiu partinde dae s'III sec. d.C.
L'aorat difatis non paret interessada in sos discumpensos de diferente gradu e natura, chi investint unas àteras terras mediterràneas e europeas, mentras resurtat bene chitzo interessada dae unu de sos printzipales fatores disgreganti s'unidade e sa variedade religiosa de s'imperu, su cristianèsimu.
Giai a s'incras de s'editu de Milanu (313), cun su cale s'imperadore Costantinu cuntzediat a sos cristianos libertades de cultu, sa partetzipatzione de su pìscamu Quintasio a su cuntzìliu de Arles (314) atestat s'esistèntzia de una sede diotzesana in Casteddu, mancari no est possìbile atzertare sa bera entidade de sa comunidade cristiana sua e su pesu in su tessutu polìticu e culturale de sa tzitade.
A pustis de su 455 sa Sardigna benit ocupada dae sos Vàndalos, aende·si aposentados in s'Àfrica mediterrànea, ma non s'atzapant, a su mancu a s'istadu atuale de sos connoschimentos, sinnos de una bera faina de s'elementu germànicu in su cursu istòricu de s'ìsula, chi si mantenet imbetzes in s'alveo de sas traditziones de s'otzidente latinu finas a su momentu de sa torrat a conchistare a banda de s'imperadore Giustinianu.
Su patrimoniu architetònicu de sa Sardigna vandàlica e bizantina no est bundante, ma comente si siat significativu de unu perìodu importante meda in s'istòria de s'ìsula. Sunt ancora pagu connotas sas istruturas militares, andadas a màssima ala distrutas. Si cunservant imbetzes aiat pedidu, a fundu siat longitudinale siat tzentrale, e battisteri, sa cale fàbricu faghet a collocare intre su V e sa prima metade de su sèculu XI.

Aggiornamento

14/11/2025 - 11:46