S'Otighentos

Istatzione de Arbatax. Foto de Vittorio Besso, 1888, de Sardigna DL

A pustis de unu cùrtziu perìodu de intensa isperimentatzione, intre su 1860 e 1870, in sos tzentros printzipales de s'ìsula fiant istados aviados sos primos laboratòrios fotogràficos, a òpera de Agostino Lay Rodriguez e Giuseppe Luigi Cocco a Casteddu, e de su frantzesu Jean Mailland a Tàtari. Sa faina prevalente de sos primos fotògrafos sardos cunsistiat in sa ritrattistica in istùdiu.
Sa faina prevalente de sos primos fotògrafos sardos cunsistiat in sa ritrattistica in istùdiu. Su petzi Lay Rodriguez aiat esecutadu unos cantos traballos in s'àrea minerària de Igrèsias e pro primu aiat realizadu unu nudridu catàlogu de bestires traditzionales sardos in sos paisos de s'internu.
A sa fine de sos annos Setanta de s'Otighentos aiat lòmpidu a s'ìsula su biellese Vittorio Besso, unu de sos prus afirmados professionistas italianos, torradu a cramare dae duas importantes cummissiones: sa documentatzione ufitziale de sos impiantos mineràrios de s'Iglesiente e su fràigu de sa rete noa de sas Ferrovias Segundàrias de sa Sardigna; s'òpera sua at a abarrare dècadas unu modellu insuperadu pro sos collegas isolanos, mescamente in s'àmbitu de sa fotografia industriale.
In tantu sos laboratòrios fotogràficos si fiant difùndidos in manera capillare in sos tzentros printzipales de s'ìsula: Mauri, Canzani, Nissim e Valentin a Casteddu; Lori, Canu Fadda e Mannu a Tàtari; Parnicich a Aristanis e Pizzetti a Igrèsias.
Pro cantu sa ritrattistica sighiret a èssere sa casta de imàgine prus recurrente, unos cantos de issos si fiant dedicados in manera ocasionale fintzas a sa fotografia industriale.
Mauri e prus tardu su tataresu Zonini aiant cumpletadu sa catalogatzione de sos bestires sardos, chi aiant impreadu pro unas cantas importantes editziones de cartulinas postales incraridas.
In Nùgoro, a pustis de su pioniere Camedda, a caddu intre Otighentos e Noighentos sos pintores Ballero, Satta, Biasi, Delitala e Palazzi aiant impreadu su mèdiu fotogràficu in manera prus abbista de sos professionistas de sa fotografia, creende una pretziosa documentatzione de sos ùrtimos istantes de una Barbàgia ancora no intaccada dae protzessos de modernizzazione.

Aggiornamento

27/1/2026 - 16:16