Repertos de sa tziviltade fenìtziu-pùnica in Sardigna

Aristanis, Antiquarium Arbaresu, Caratza Fenìtziu-pùnica. Foto de Luigi Pietro Olivari, 2009, de Catàlogu RAS

A inghìriu a su de IX sèc. a.C. in Sardigna tenet cumintzu su fenòmenu de sa colonizatzione de sos Fenìtzios, sa populatzione semìtica chi ocupaiat sas costas de su Lìbanu sin de su de III millènnios a.C.
Posca, intre sa segunda metade de su de VI sèc. a.C. e su 238 a.C., sa Sardigna intrat suta de su controllu diretu de sos Pùnicos, est a nàrrere de sos Fenìtzios de Cartàgine, sa poderosa colònia fenìtzia fundada subra de sa costa de s'atuale Tunisia a sa fine de su sèculu IX a.C.
Sunt etotu sas testimonias archeològicas a frunire craras informatziones subra de s'istòria de s'ìsula in custu non cùrtziu perìodu.
Sa novidade prus eclatante in s'iscenàriu sardu est rapresentadu dae sas tzitades de fundatzione fenìtzia: sa tziviltade nuràgica difatis non si fiat reconnotu mai in su mòdulu abitativu urbanu.
S'arribu de sas gentes fenìtzias aiat determinadu s'intrada in Sardigna de una sèrie ampra meda de manufatos noos, siat de direta produtzione fenìtziu-pùnica siat de àtera orìgine. Comente est nòdidu sos Fenìtzios fiant àbiles cummertziantes e sos tràficos issoro aiant acumpridu sa funtzione de veìculu de iscàmbiu culturale in su batzinu de su Mediterràneu.
Sas prus reghentes iscumbatas archeològicas sunt giughende a sa lughe unu datu de notèvole rilievu: sunt semper prus numerosas difatis sos rastros archeològicos de sa forte e intensa commistione culturale intre gentes nuràgicas e gentes semìticas, innescatasi comente a fenòmenu paghiosu sin de sos primos tempos de s'arribu in Sardigna de sos Fenìtzios.

Aggiornamento

18/7/2025 - 13:02