Sa pintura altomedievale

Ipòtesi ricostruttiva de sa Necròpoli de Santu Andria Priu. Imàgine de Risursas digitales Sardigna SVA

Su cuadru de sa pintura in Sardigna de s'IV a su sèculu XI si presentat pòveru e non parìvile, respetu a unas àteras àreas mediterràneas interessadas de sa continuidade de su sostratu locale, de s'irradiazione de sa cultura artìstica romana e costantinopolitana, de s'innestu e de sa rielaboratzione de modos formales de sos diversos àmbitos otzidentales e orientales, siat cristianos siat islàmicos.
Su casu làcana est rapresentadu dae sos pintados subra de tàula, nemos de sos cales superstite in s'ìsula. Non balet a nde dimustrare s'antiga presèntzia s'indìtziu, prus furriadas invocadu a riguardu, de su mentovu de una "ycona beatae Virginis" in s'imbentàriu duecentesco de sas pratas, libros e arredos sacros de sas crèsias cagliaritane de Santa Cecilia, San Pietro e Santa Maria de Cluso. Nudda proa difatis chi si trataret de un'"icona" de edade altomedievale e de provenièntzia orientale, sende chi si podet fintzas supònnere una produtzione sua intre su XII e sos primos deghènnios de su sèculu XIII in àrea toscana o italo-tzentrale.
Nointames s'ausèntzia de noas no autorizat a negare chi fintzas sa Sardigna apat connotu, comente est lògicu ipotizare, s'esistèntzia de pinturas subra de tàula, de importatzione si no de produtzione locale. Sa presèntzia de un'icona mariana est atestada in sa lìtera indiritzada in su trìulas 599 de paba Gregòriu Magno a Gianuario pìscamu de Casteddu.
Acollidas sas protestas de sa comunidade ebràica pro su "imaginem genetricis De sos dominique nostros" collocada sa domìniga de Pasqua, paris a una rughe e a ossos de su batiare suo, de tale Pietro - neoconvertito a su cristianèsimu - in sa sinagoga cagliaritana, su pontìfitze nd'òrdinat sa rimotzione e sa torradura de s'altare a su legìtimu cultu.
De su puntu de bista cuantitativu, sa documentatzione non registrat significativas crèschidas pro cantu pertocat sos pamentos musivi e sos intonaci pintados. Nde subravivent iscassos lacerti o sìngulos episòdios, de forte problematicità e duncas ancora in manera sustantziale inèditos o de indagare cun ispetzìficas metodologias indiritzadas a sa definitzione istòrica issoro, iconogràfica e tècnicu-formale.
Custu balet, in particulare, pro s'apretu calidativu de sos pintados in sa "Tumba de su capu", domus de janas rifunzionalizzata comente a logu de interru e posca comente a crèsia cristiana, cumpresa in sa necròpoli de Santu Andrea Priu in agru de Bonolva. A su primu bator de su sèculu VI si diant pòdere datare cuddos prus antigos in sa càmera intermèdia; a sa segunda metade de su VIII cuddos in sa càmera prus interna.

Aggiornamento

27/5/2026 - 11:58