Argomenti
Argomenti
Sa gastronomia sarda rifletet una tziviltade paris massaja, pastorale e mediterrànea, e costituit unu documentu pretziosu de sa cultura materiale de s'ìsula. A su tzentru suo istat su pane, alimentu pro antonomàsia e beru pernu suo simbòlicu. Sa panificazione traditzionale distinghet su pane de su tempus ordinàriu de sos panes tzerimoniales, in manera fine modellados e decorados, abbandados a sas festas, a sos cojos e a sos ritos de su tziclu de sa vida. In custos panes – subra de coccoi in manera fine influidu, sos panes nutziales, cuddos de sos defuntos - s'alimentu devenit donu, ornamentu e limbàgiu rituale.
Acanta a su pane s'isparghet unu repertòriu dolciario ricu meda, imperniato subra de mèndula, mele e sapa: sebadas, pardulas, papassinos, amaretti, tiliccas, torrone.
Non prus pagu vària est sa traditzione de sa pasta frisca - culurgiones, malloreddus, fregola, lorighittas, filindeu - chi rivelat unu patrimòniu de formas e de nùmenes a fundu raighinadu in sas sìngulas comunidades.
S'enogastronomia isolana imbarat posca subra de unos cantos pilastros de primore, testimòngios de un'economia pro tempus meda fundada subra de su pastoriu. Su casu, cun su Pecorinu Sardu e su Pecorinu Romano DOP, su Fiore Sardu e su famadu casu marzu; s'ògiu extravìrgine de olia Sardigna DOP; e mescamente su binu, frutu de una viticoltura millenària chi dat su Cannonau, su Vermentino de Gaddura DOCG, sa Monica, sa Malvasia e sa Vernaccia de Aristanis.
Nd'istupat una cultura de su màndigu in cale cada produtu est nutrimentu, ischire artisanu e sinnu identitàriu: unu limbàgiu a traessu de cale sa Sardigna contat s'istòria pròpia e contina a si reconnòschere. A sa tàula de sas festas apartenent fintzas sos arrustos - subra de porceddu, s'angione, su capretto - cotos a su spiedo segundu un'arte pastorale antiga meda, e su pane carasau, sùtile e croccante, nàschidu pro acumpangiare sos longos mudamentos de sos pastores. Raighinada in su territòriu e in sas istajones, custa coghina restat unu de sos limbàgios prus elocuentes a traessu de cales s'ìsula custoit sa memòria pròpia, si contat e acollit chie la bìsitat.
Bibliografia
Pani. Traditzione e prospetivas de sa panificazione in Sardigna. Nùgoro, Ilisso, 2005.
Su binu in Sardigna. 3000 annos de istòria, cultura, traditzione e innovatzione. Nùgoro, Ilisso, 2010.
Durches in Sardigna. Istòria, cultura, traditzione. Nùgoro, Ilisso, 2011.
S'ògiu in Sardigna. Istòria, traditzione e innovatzione. Nùgoro, Ilisso, 2013.
Casu e pastoralismu in Sardigna. Istòria, cultura, traditzione e innovatzione. Nùgoro, Ilisso, 2015.
Sa tàula de sos sardos. Nùgoro, Ilisso, 2024.
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Stampa
Email
Commenti