Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Potuvigari, Necròpoli de Monte Siseri

Potuvigari, Necròpoli de Monte Siseri

Potuvigari, Necròpoli de Monte Siseri
Domus de janas de monte Siseri. Foto de Bruno Manunza, 2009, de Sardigna DigitalLibrary

Sa necròpoli est fossada in un'affioramento de roca tufacea, a sas pende·nos de su Monte Siseri, in un'àrea a sa làcana intre sa Nurra, s'altura de Biddanoa Monteleone e su Logudoro, in sa Sardigna nord-otzidentale.
Sa necròpoli est costituida dae bator domus de janas, de cale in manera piessigna nòdida sa "tumba de s'architetura pintada", caraterizada dae decoraduras a rilievu e pintadas. S'ipogeu, cun isvilupu planimètricu a "T", est costituidu dae unu longu "dromos" terminante in un'atrio retangulare, de un'anticella, de una tzella tzentrale e de duos vanos laterales. S'atrio presentat decoraduras architetònicas a rilievu ladu subra de sos muros: si tratat de unu zoccolo collegadu dae bator lesene a una dòpia fasca orizontale suta de sa bòveda. S'anticella, a fundu cuadrangulare, est atzessìbile a traessu de unu portellu orientadu a est, cun pranu de limenàrgiu pintadu de ruju. Un'istradedda-sedile cunsentit de superare su dislivellu intre sos duos ambientes. A sa base de sos muros de s'anticella curret un'istrinta curnisa lada, mentras subra de sa bòveda - chi resìdua petzi in ala - est rapresentadu unu cobertura a dòpiu spiovente cun tres travetti pro falda in rilievu e pintados de nieddu. Subra de sos muros laterales sunt presentes duas farsas ghennas pintadas de ruju, una pro ala, delimitadas dae una larga curnisa e frunidas a s'internu de dòpias curnisas rincassate e listello orizontale tzentrale. Sas farsas ghennas sunt iscumpassadas dae triplici corna curvilinee "a barca" a totu parides. Sa grandu tzella tzentrale, a fundu retangulare (largh. m 5,90; lungh. m 3,30; alt. m 2,20), presentat sa bòveda a dòpiu spiovente isculpidu a rilievu ladu: sa trae tzentrale e sos travetti trasversales, sete pro ladu, sunt pintados de nieddu, mentras sas traes laterales a cuntatu cun sos muros e sos ispàtzios intre sos travetti sunt pintados de ruju. A su tzentru de su vanu sunt postos duos pilastros a setzione cuadrangulare chi presentant subra de duos chirros protomi taurinas istilizadas isculpidas a rilievu. A su tzentru de su pamentu est presente unu foghile rituale cun bator curnisas tzirculares concentriche e, a su tzentru, una coppella emisfèrica (diam. m 1,00). Su muru opostu a s'intrada ammustrat una farsa ghenna cun dòpia curnisa rincassata e iscumpassada dae triplici corna curvilinee (lungh. m 5,85). A sos chirros de sa ghenna est rapresentada una àtera còpia de corna. Subra de sos muros laterales s'aberint sas intradas a sos vanos segundàrios; sos portellos sunt decorados dae una larga curnisa a triplice incassu. Sos duos ambientes laterales tenent fundu cuadrangulare e muros inornate; in su vanu mancu s'aberit una pitica alcova ellìtica. A s'esternu de s'ipogeu, longu su bancu de roca, sunt fossadas numerosas coppelle e vaschette irregulares, talora intercomunicanti, puru unu sistema de canalette chi impediat a sas abbas meteoriche de penetrare a s'internu de s'interru.
Sa tumba est datàbile a su Neolìticu finale - Eneolìticu.

Istòria de sos iscavos
Sa "tumba de s'architetura pintada" fiat istadu fossada in su 1989 de Giovanni Maria Demartis.

Bibliografia
G. M. Demartis, "Tomba dell'Architettura Dipinta o di S'Incantu. Putifigari (Sassari). Località Monte Siseri", in Bollettino di Archeologia, 4, Giugno-Luglio 1990, pp. 107-110;
G. M. Demartis, "La Tomba dell'Architettura Dipinta. Un ipogeo neolitico di Putifigari", in Bollettino di Archeologia, 7, Gennaio-Febbraio 1991, pp. 1-21;
G. M. Demartis, Le Domus de Janas della Nurra, Piedimonte Matese, Imago Media, 2001, p. 95.

Comente arribbare
Movende dae sa SS 131 a s'artària de Sassari, s'imbocca sa SS 127bis in diretzione de Uri. Si lambisce in pessu chi su paisu e si sighit subra de su matessi caminu finas a sa rugrada a manca cun sa SP 12, chi porrida diretamente a Potuvigari. A su bìviu, però, si protzedit ancora diritos pro belle 400 m, svoltando posca a manca in su betzu caminu de servìtziu de sa diga. A pustis de 250 m si girat a dereta in una stradina de sartu chi rugrat un'istrintu ponticello. Si protzedit pro belle 1 km, costeggiando su fondovalle, finas a su puntu in cale sa stradina aprigat detzisamente cara a dereta pro torrare a artziare su montigru. Si lassat sa màchina e si protzedit a pees pro sos campos cara a S/O, pro belle 600 m, finas a cròmpere s'àteru chi bessat de s'altura, ue est assetiada sa necròpoli.

Tipologia Contenuti: Cumplessu archeològicu
Archeologia

Fruibilità: sitiadu non gestidu

Provincia: Tàtari

Comune: Putifigari

Macro Area Territoriale: Nord Sardegna

CAP: 07040

Indirizzo: SP 12 - località Monte Siseri

Aggiornamento

30/4/2026 - 19:50

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia