Matteo Madao

S'otieresu Matteo Madao (1723-1800) iscriet, comente a introduzione a un'òpera sua, una conchinada defensa de sa limba sarda, a narada illustre sua a su pari de s'italianu, de s'ispagnolu e de su frantzesu.
Fiat istadu gesuita finas a s'isorvimentu de s'òrdine in sa segunda metade de su sèculu, duncas si fiat trasferidu a sa capitale sarda in su collègiu de San Mighele. Si podet retènnere su primu lessicògrafu de sa limba sarda pro bia de duos volùmenes: unu cun paràulas sardas derivadas dae su gregu e s'àteru cun cuddas derivadas de su latinu. In su 1787 pùblica s'òpera sua prus nòdida "Sas armonias de sos sardos", una collida de cumponimentos poèticos in sardu, a caràtere religiosu e profanu. Sos linguistas e sos cultores de "ischit limba" lu connoschent imbetzes pro "Su ripulimento de sa limba sarda traballadu subra s'antologia sua cun sas duas màdrighes limbas, sa grega e sa latina". S'autore isvilupat una riflessione subra de sa limba sarda, lompende a propostas de tipu puristico. Cumponet fintzas versos e àteras numerosas òperas istòricas, ma est sa chistione de sa limba sarda sa chi l'istat prus a coro. Paret antis chi, a s'in cuddae de sas chistiones in manera istrinta glottologiche, su Madau cuaret beras e aspiratziones pròpias patriòticas in sos cunfrontos de sa Sardigna. In su "Ripulimento" issu tratzat su percursu ideale a traessu de su cale su sardu diat dèvere devènnere sa limba "natzionale" de s'ìsula. Sos Savoja però, chi puntaiant a s'egemonia subra de sa Penìsula, nointames aerent finas a tando prefertu su frantzesu, optant fintzas in Sardigna pro s'impreu de s'italianu.

Aggiornamento

10/3/2025 - 11:58