Casteddu, Ispàtziu San Pancrazio

Su cumplessu culturale polifuntzionale ''Biddighedda de sos museos'' pesat a s'estremidade nord-ovest de su bighinadu de Castello, in un'àrea impreada giai in su sèculu XIV a fortificatzione militare, riconvertita a sos cumintzos de s'Otighentos in Règiu Arsenale. In su 1870 fiat devènnidu Distretu militare, e, in fines, fiat istadu semidistrutta durante sos bombardamentos aèreos subidos dae sa tzitade in su 1943.
S'Ispàtziu San Pancrazio est una de sas sedes espositivas de su Museu Archeològicu Natzionale de Casteddu. Ricavadu in sas istruturas de su baluardu de San Pancrazio, est como inserradu in sa Biddighedda de su Musei.
Acasàgiat sa colletzione de materiale lapideo e istemmas, lòmpidos a su Museu mediante achirimentos de colletziones privadas, lassas, rinvenimentos fortuiti e recùperos durante demolitziones o restàuros. Sos repertos, chi sunt datados partinde dae su sèculu XIII, contant s'evolutzione urbanìstica e sotziale de sa tzitade de Casteddu.
Su baluardu de San Pancrazio fiat istadu fraigadu pro òrdine de su vitzerè don Joan Dusay intre su 1501 e su 1503, a su fine de amparare sa ghenna nord de Casteddu de sos tiros frontales de s'artillieria. Custu fiat su puntu lecu de sa fortificatzione de su bighinadu de Castello, in cantu privu de precipizi e scarpate chi iscoragarent eventuales assèdios.
S'istemma isculpidu subra de s'architrave de sa ghenna de intrada aporrit sas insegnas de su vitzerè, sas tres triglie.
Sa lestra evolutzione de sas tècnicas militares e de sas armas de fogu aiant rèndidu chitzo superada su cuntzetu de custu sistema difensivu. Sas caraterìsticas costrutivas suas – s'istrutura fossada in sa roca, sas feritoie pagu funtzionales, s'ausèntzia de muros a sabata e de cannoniere – aiant intzitadu crìticas a banda de sos ingenieris militares de s'època.
De sa fine de su sèculu XVII su baluardu aiat subidu vàrias mudas. In antis totu, fiat istada aberta sa ghenna de Altamira, chi interrumpiat su coladòrgiu dirìgidu dae sa corte de sa turre de San Pancrazio a s'internu de su baluardu. Posca su suo internu fiat istadu adatadu a presone militare e in su 1824 fiat devènnidu s'ospidale pro sos detentos de su càrtzere.
In su 1897 su cumplessu fiat istadu dismesso de s'amministratzione cartzerària pro colare a sas curas de su Ministèriu de sa Pùblica Istrutzione, ramu Belle Artes. medas annos fiat istadu impreadu comente a depòsitu de materiales de sos iscavos de sa Soprintendenza archeològica finas a sos restàuros de sos annos '90, chi nd'ant permìtidu s'impreu comente a sede espositiva.

Istòria de sos istùdios
De sos primos annos de su Noighentos, pro initziativa de s'Ufìtziu Regionale pro sa cunservatzione de sos Monumentos de sa Sardigna e de s'ingenieri Dionigi Scano, fiant istados aviados interventos de restàuru e de ricualificatzione de sa Torre e de sas pertenèntzias militares suas. Sos sutzessivos interventos , giutos in antis de Raffaelo Delogu e de sighida de sos architetos Libero cecchini e Piero Gazzola, fiant istados orientados cara a sa musealizzazione de s'intrea àrea in tundu. Sos traballos de restàuru chi ant giutu a s'efetivu impreu de s'Ispàtziu San Pancrazio (1986-2006) fiant istados giutos dae su tando Soprintendenza a sos BAAAS de Casteddu.

Bibliografia
P. Gazzola-L. Cecchini, Sa Biddighedda De museos de sa Sardigna in Casteddu, Universidade de sos Istùdios de Casteddu, Lonigo, 1981;
T.K. Kirova, Sa cultura de su restàuru, in Casteddu Bighinados istòricos. Castello, Cinisello Balsamo, A. Pitzos, 1985, pp. 164, 170-171;
P. Corona, Sa Biddighedda de su Musei de Casteddu: anàlisi evolutiva de unu sistema difensivu, in Casteddu. Donu a una tzitade, Aristanis, S'Alvure, 1990, pp. 103-145;
Pirinu A., Forma e progetu de sa piazzaforte de Casteddu in su perìodu 1552-1578. S'arribu de sos ispetzialistas Rocco Capellino e sos Paleari Fratino, in Identidade e fronteras. Polìtica, economia e sotziedade in su Mediterràneu (sèculu XIV-XVII), Milano, Franco Angeli, 2015, p. 217;
Castiare a nord: contributos didàticos in s'istùdiu de s'àrea de San Pancrazio, in Versu un'atlante de sos sistemas difensivos de sa Sardigna, a cura de D.R. Fiorino e M. Pintus, Napoli, Giannini editore, 2015;
P. Sanjust – G. Monni, Sa Biddighedda de sos museos in Casteddu (R. Fagnoni, E. Bianchini, 1949-1954), in Su fràigu de s'architetura, temas e òperas de su pustisgherra italianu, Roma, Gangemi, 2016, pp. 58-65.

Tag

Categoria Struttura: Museu, galleria e/o collida

Tipologia Contenuti: Archeologia

Fruibilità: abertura saltuaria

Provincia: Casteddu

Comune: Cagliari

Macro Area Territoriale: Sud Sardigna

CAP: 09124

Indirizzo: piazza Arsenale, 1

Telefono: +39 070 655911

Email: man-ca.prenotazioni@cultura.gov.it man-ca@cultura.gov.it

Sito Web: museinazionalicagliari.cultura.gov.it/musei/san-pancrazio/?Category

Facebook: it-it.facebook.com/MuseoArcheoCA

Instagram: www.instagram.com/museoarcheoca

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: S'abertura a su pùblicu de s'Ispàtziu San pancrazio est saltuaria. Informatziones subra de sa sua fruibilità ant a èssere disponìbiles de bia in bia mutende sa biglietteria de su Museu Archeològicu Natzionale de Casteddu. Cando visitabile, su costu de sa bìsita sua est cumpresu in su prètziu de su billete pro su Museu Archeològicu Nazionele de Casteddu, acquistabile fintzas online registrende·si in sa sighente pàgina web.

Modalità di accesso: a pagamentu

Biglietti :

Intreu : 9 €, adultos, .

Reduidu : 4.5 €, , .

Reduidu : 2 €, giòvanos de s'EU intre sos 18 e sos 25 annos no acumpridos, .

De badas : 0 €, minores finas a sos 18 annos, portadores de handicap e acumpangiadore, personale MiC, membros I.C.O.M., ghias turìsticas de s'UE afortigadas de litzèntzia, grupos de istudiantes de sas iscolas pùblicas e privadas de s'UE, acumpangiados dae sos insinnantes issoro, previa aparauladura, dotzentes e istudiantes de sos cursos universitàrios de sas sighentes facultades: architetura, cunservatzione de sos benes culturales, sièntzias de sa formatzione o lìteras e filosofia cun indiritzu archeològicu o istòricu-artìsticu, giornalistas mediante esibitzione de documentu comprovante sa faina professionale acumprida, personale dotzente de sas iscolas italianas afortigadu de tzertificadu dadu dae s'istitutu iscolàsticu, militares de su Nùcleu Tutelat Patrimòniu Culturale, .

Informazioni sui servizi: Pro sas bìsitas ghiadas est netzessària s'aparauladura.

Aggiornamento

15/7/2024 - 09:35

Servizi

Visite guidate