Cartolinas fotogràficas

Sas cartolinas postales paren una testimòngia ismentigada de su passadu, e puru fintzas a sos primos annos Duemila si mandaiant galu a manera comuna pro unu saludu dae sa villegiatura, unu gràtzias o unu messàgiu curtzu. Paret chi sa prima siat istada mandada in Àustria in su 1869, mentras in Itàlia si sunt ispàrtzidas pagos annos a pustis: cartones sìmplices sena immàgines, istampados dae s’Istadu e cun su francobollu giai postu. Però, in pagu tempus, gràficos, pintores e fotógrafos ant pigadu s’iniziativa de istampare cartolinas illustradas, de comporare, iscrìere, affrancare e mandare. In s’idea de una personalizatzione cumpleta, bi fiat fintzas chie faghiat istampare sas fotografias suas in cartone cun formadu de cartolina e las mandaiat aici a amicos e parentes. S’istòria de sas cartolinas illustradas est cumplessa e afassinante, in particulare cando rapresentant logos lontanos o de passàgiu e bisita raros. Sa Sardigna non faghet ecetzione: pro tota sa prima metade de su Noighentos fiat galu assatz isolada dae su restu de s’Europa, mancari sos biagiadores e sos fotógrafos la cumintzessent a iscobèrrere e a immortalare.
In sa fototeca de s’Archìviu de s’Istitutu Superiore Regionale Etnogràficu de sa Sardigna (ISRE) est cunservada dae pagos annos una colletzione curiosa e rara de cartolinas illustradas: sa Colletzione Pio Colombini. Una regorta de prus o mancu 1800 cartolinas fotogràficas chi rapresentant immàgines de sa Sardigna datàbiles dae sos ùrtimos annos de su sèculu XIX a sos primos decènnios de su sèculu a pustis. Bi sunt rapresentadas sas tzitades printzipales, ma fintzas bidditzeddas de sa costa o de s’internu, tantu cun ripresas panoràmicas comente cun iscortzos caraterìsticos o detàllios de pratza, monumentos, edifìtzios e mèdios de locomotzione de cussu tempus, dae sos piroscafos a sos trenos a bapore, fintzas a sas automòbiles rarìssimas, in annos in ue fiant galu medas, in sas biddas comente in tzitade, sos mèdios a tratzione animale comente carros e carrozas. Sa colletzione est istada reunida in unu arcu de chimbighi annos dae Pio Colombini (Montalcino, 1865-1935), professore de dermosifilopatia in s’Universidade de Tàtari, unu òmine coltu dedicadu a medas passiones e interesses culturales. Colombini non si limitait a las regòllere, ma las ordinait a manera sistemàtica sighende critèrios geogràficos e temàticos, organizende-las in bator àlbunes ligados decorados dae cobertas cun motivos in istile Liberty chi custodiant fògios in cartone birdi craru istampadu cun delicados motivos floreales de su matessi gustu. Onni fògiu est predispostu cun talios in sos bator cantos pro alloggiare sas cartolinas, chi si presentant guasi semper in su formadu istandard de s’època, 14 x 9 cm, cun s’ecetzione de unos cantos esemplares cun formadu panoràmicu, dòpiu o trìpiu, inseridos in sos àlbunes plegados.

Bibliografia
Sardegna tra due secoli nelle cartoline illustrate della collezione Colombini, a cura di F. Pilia. Cagliari, 3T, 1980.
Cartoline dall'Italia. Il fondo di cartoline fotografiche del Corriere della sera, a cura di G. Ginex. Milano, Forma, 2006.

Aggiornamento

4/9/2026 - 09:00

Tag

Commenti

Carica altri

Scrivi un commento

Invia