S'edifìtziu est in s'internu de su tratzadu de sos muros istòricos de sa tzitade, ue in passadu era sa Porta Castello.
Sos mòngios de s'òrdine Domenicanu, presentes a Sassari giai a sa fine de su Chimbighentos in su cunventu extra muros atacadu a sa crèsia de San Sebastiano, aiant acuistadu in su 1632 unu nùcleu de domos in su plà de su Castell, a s'internu e a ridosso de sos muros tzitadinos, ue de su 1635 aiant printzipiadu su fàbricu de su nou cunventu e de sa crèsia de su Rosàriu. In su 1656, cun s'afidamentu de sa crèsia a sa confraternita de su Rosàriu, fiant istados aviados sos traballos de ampliamentu chi aiant cumportadu una ricostrutzione agiumai totale de s'edifìtziu, acabada a sa fine de su sèculu. Sa fatzada fiat istadu fraigada petzi in su 1759, a òpera de su mastru tataresu Gavino Pirinu.
S'impiantu est cuddu costumadu de sas crèsias tzitadinas costruidas intre su XVII e sèculu XVIII, a àula mononavata articulada in tres campadas, subra de sa cale s'aberint tres capellas pro ladu e s'àbside a base cuadrangulare. Las campades sunt partzidas dae còpias de lesene ravvicinate, intre sas cales, in una sutzessione ternaria de s'artu in bassu, s'agatant una ghenna cuadrangulare, una nitza centinata e una finestrella cuadrada tzurpa cun curnisa rilevada. Subra de s'arta curnisa modanata - chi sighit fintzas in sa capella absidale - totu ornata a dentelli e de unu fregio a triglifi, s'impostat sa bia a carrada scandita de sos dòpios arconi trasversi, chi s'orìginant de sas lesene e cun in crae una rosetta a patera, e de sas lunette, intro sas cales si còllocant sas ventanas cuadrangulares.
Su presbitèriu a fundu retangulare, pagu prus istrintu e bassu de sa navada e torradu a pesare de duas istradeddas, si giunghet a s'àula tràmite un'arcu trìunfa·las a totu de ses (a su cale tzentru est s'istemma de unu de sos benefatores de sa crèsia), e est cugugiadu dae una bia a carrada.
Sas capellas laterales, bortadas a carrada e cun arcu de atzessu a totu tondo ornato de una rosetta in cada vela, sunt de su totu decoradas cun motivos imitanti sas tarsie marmòreas, datos cun sa scagliola (unu particulare tipu de istucu otentu mescolando su gesso cun sustàntzias colorantes). Tale tècnica decorativa, de su totu insòlita in su cuntestu sardu, derivat de sa traditzione de sos stuccatori lombardos. Sas duas capellas tzentrales si distinghent de sas unas àteras pro sos grandu istemmas in sa crae de s'arcu, retas cadauna de duos ànghelos a alas ispiegadas e chi apartenent a sos archipìscamos Vergara (1680-1683), su mancu, e Morillo y Velarde (1685-1698), su deretu.
In manera piessigna dignos de nota sunt sos altares in istucu de sas capellas, cun colunnas tortos #lu e tìmpanu truncadu cun edicoletta tzentrale, chi si distinghent pro sa grandu variedade de sos motivos ornamentales ammustrados. S'intreu muru de fundu de sa capella absidale est ocupada dae su monumentale retablo de linna, a duos òrdines cun tres iscumpartos partzidos dae colunnas tortos #lu, chi pro s'elegàntzia de s'intaglio e de sa cromia rapresentat una de sas prus artas espressiones iscultòreas tardu secentesche de s'Ìsula.
Sas istruturas e sos ornati de sa crèsia sunt riconducibili a unu progetu orgànicu missu in òpera de maestranze de orìgine lìgure e lombarda ativas a Sassari de su de oto deghènnios de su Seschentos, cun s'aportu de artisanos locales.
Sa fatzada de su Setighentos est torrada a mòvere in duos òrdines de una curnisa marcapiano. S'ala inferiora, scandita de lesene, tenet a su tzentru unu portale incuadradu dae colunnas binate de òrdine corìntziu subra de artos plinti e de una trabeazione de sas cales estremidades s'innalzano duas chertas chi sìmulant unu frontone curvilineo truncadu, intro cale est una nitza centinata cun s'istàtua de sa Madonna de su Rosàriu. Su segundu òrdine, giuntu a su primu de duas alas a dòpia inflessione, est prus istrintu e lisu; a su tzentru est una ventana a ses agudu cun curnisa modanata.
Istòria de sos istùdios
Sa crèsia est tzitada dae Enrico Costa (1909). A pustis de s'istùdiu de Marisa Porcu Gaias subra de s'istòria architetònica de Sassari (1996) est tzitada dae Aldo Sari in su volùmene dedicadu a s'artzidiòtzesi de turritana (2003).
Bibliografia
E. Costa, Sassari, I, III, Sassari, 1909, 1937;
M. G. Scano Naitza, Pintura e iscultura de su '600 e de su '700, cannaca "Istòria de s'arte in Sardigna", Nùgoro, Ilisso, 1991;
M. Porcu Gaias, Sassari. Istòria architetònica e urbanìstica de sas orìgines a su '600, Nùgoro 1996;
W. Paris, Sassari, las aiat pedidu. Itinerari artìsticos, religiosos e istòricos, Sassari, 1997;
A. Sari, Sa crèsia in s'Artzidiòtzesi de Sassari, cannaca "Aiat pedidu e arte sacra in Sardigna", Sestu, Zonza, 2003.
Tipologia Contenuti:
Architetura religiosa
Provincia: Tàtari
Comune: Sassari
Macro Area Territoriale: Nord Sardegna
CAP: 07100
Indirizzo: piazza del Rosario, s.n.c.
Aggiornamento
Dove si trova
Immagini
Testi
Autore : Magnani, Marco <1945-2003>
Autore : Magnani, Marco <1945-2003>
Risultati 2 di 1242318
Visualizza Tutti
Commenti