Ortzai, Mulinu

Su mulinu a abba, mutidu "Su Mulinu Vezzu" s'agatat in s'ala arta de su paisu, in manera piessigna ammajadora fintzas pro sa folta vegetatzione. Est in manera istrinta ligadu a s'economia de unu tempus, cando su paisu fiat intre sos prus ativos de s'ìsula cantu a produtzione de su trigu e traballadura de sos suos derivados. Su mulinu torrat a artziare a su Setighentos e est istadu restauradu e rèndidu torra chi funtzionat tantu de nde permìtere s'impreu totora.
Est unu fàbricu realizadu cun pedra a bista e s'isvilupat in duos partos cumplementares: a d duos artos muros cuntenent sa grandu roda a abba chi cun sa fortza motora sua ponet in atzione sa pedra netzessària a sa molitura. Subra de issa, incassada in sa pedra, est presente una canaletta chi collit s'abba. Costa si còllocat su fràigu de su mulinu beru e etotu cun una fatzada uniforme e interrùmpida petzi de duas piticas ventanas.
A s'internu, postu su pamentu in pedra, sunt visìbiles sos ingranaggi in linna chi retzende sa fortza motora de s'abba ponent in movimentu su mecanismu chi permitet a sa manna molat dae pedra de mòlere su trigu. Ogetos e trastos tìpicos de sa macinazione sunt espostos in sos vàrios ambientes.