Max Leopold Wagner

Max Leopold Wagner est reconnotu oe comente a unu de sos prus mannos istudiosos de limbas romanzas de su Noighentos e comente a su màssimu espertu de sa limba sarda, a su connoschimentu de sa cale at contribuidu cun òperas chi faghent parte oramai de sa bibliografia clàssica de s'ìsula nostra. Menu nòdidas fortzis sunt sas Imàgines "suas de biàgiu", afriscu de su coladòrgiu subra de s'ìsula de un'òmine de sa cultura ampra meda, istraordinàriu poliglotta, chi b'aprodat pro cumintzare sos istùdios linguìsticos suos, ma chi si rendet chitzo contu de s'importu de connòschere in antis totu sa regione e sa gente sua: "mi fia propostu sa fine de connòschere in primu logu su territòriu, sas antighidades suas, sa vida sua e sas costumàntzias suas, prusaprestu chi su de realizare chircas linguìsticas. Nointames cun su de protzedire de su biàgiu sos interessos linguìsticos fiant bènnidos a primu pranu". Gasi sustentat su bavaresu in unu sàgiu iscritu unos cantos annos in antis de sa morte, acontèssida a Washington in su 1962. Fintzas issu duncas est in antis totu unu biagiadore, cursat s'ìsula in longu e in largu a caddu de una bitzicleta e, comente a medas in antis de issu, osservat, pigat nòdida, connoschet fatos e pessones: "S'àere biagiadu in s'ìsula - m'at postu in istrintu cuntatu cun sa gente sarda e m'at dadu s'oportunidade de connòschere su caràtere riservadu suo, ma nòbile e fieru de sese, e de nd'isperimentare medas furriadas in prima pessone sa traditzionale ospitalidade".
Wagner, nàschidu in Mònacu de Baviera in su 1880, lompet a s'ìsula in pessu chi ventiquattrenne, in su 1905, gràtzias a una bussa de istùdiu de s'universidade de Mònacu, e de custa prima esperièntzia traet una sèrie de artìculos chi cumparent in sa rivista tedesca de etnografia e geografia "Globus", intre su 1907 e su 1908. Lompet comente a prima tapa in Casteddu e bi si tratenet pro belle ses meses. Imparat su dialetu de sa capitale e posca s'iscòstiat in su Sulcitano e in sa regione de su Gennargentu. In su 1906 creschet sos orizontes ispatziales suos e cursat totu sas àteras regiones sardas, bisitende in prus de setanta localidades. Tenet cun sese una màchina fotogràfica e realizat una sèrie de imàgines chi, paris a sas descritziones de su paisàgiu e de sas costumàntzias, costituint una testimonia importante de aspetos e trastos de sa cultura materiale. Unu Wagner tando in parte disconnotu, capatzu de descritziones coloradas e poèticas, inèditas respetu a sa beste prus nòdida de su mannu e scrupoloso istudiosu de limba sarda.

Aggiornamento

25/6/2026 - 12:28