Charles Edwardes

Si Joseph Fuos podet èssere in resone cunsideradu s'inghitzadore de sa literadura de biàgiu subra de sa Sardigna, Edwardes faghet a nàrrere s'ùrtimu de sa longa sèrie de iscritores chi at cunsignadu a traessu de pàginas como irreales como scrupolose, ma belle semper apassionadas, s'imàgine de s'ìsula a s'Europa. Subra de sa vida sua si tenent pagas noas. Nàschidu in Wolverhampton in su Staffordshire, est autore de libros pro piseddos, ma fintzas e mescamente iscritore e tradutore de òperas filosòficas, e at a otènnere sa fama etotu gràtzias a sa tradutzione de sos "Sàgios e Diàlogos" de Giacomo Leopardi, chi at a èssere gasi connotu in Inghilterra.
Acumprit su biàgiu suo in s'ìsula in su 1888, de su cale ricavat "Sardinia and the Sardes", publicadu a Londra s'annu a pustis. Est unu biagiadore dotu, e bi lompet a pustis de àere letu cun atentu sas òperas de sos intelletuales sardos printzipales, Manno e Spano, Sa Marmora e Azuni, ma fintzas sas òperas de sos inglesos chi l'ant pretzèdidu, comente a sa de su Tyndale, chi in sa prefatzione giùdicat oramai sorpassata e bisongiosa de agiornamentos.
S'òpera est partzida in deghennoe capìtulos pro unu totale de unas 400 pàginas, e descriet minuziosamente s'esperièntzia de biàgiu, cumintzande dae s'imbarcu a Civitavecchia e de su biàgiu cara a Casteddu, collida in su prenu de su suo faschent de tzitade portuale rica de atrativas e de movimentu, ma fintzas comente a capitale istòrica de s'ìsula, ue cunvivent sos restos importantes de sas culturas e tziviltades chi bi sunt coladas. Sa passione pro su passadu istupat fintzas de una longa e puntigliosa setzione in cale s'inglesu oferit una sìntesi de s'istòria sarda. De sos "oracoli mutos de sos nuraghes" a s'abolitzione de su feudalesimu e a s'amministratzione sabàuda totu est contadu cun capatzidade de sìntesi e elegàntzia, mancari s'umbra de sas famigerate "Cartas de Arborea" si tendet - no est tzertamente s'ùnicu casu intre sos biagiadores de s'Otighentos - subra de unas cantas ricostrutziones. Su suo est unu biàgiu coinvolgente, a bortas tostu e difìtzile, ispetzialmente in sas zonas de s'internu, larganas de su còmodu caminu printzipale de s'ìsula. At a èssere gasi finas a s'"adiosu in Portu Turre" in s'ùrtimu capìtulu, in cale est contada cun partetzipatzione sa mattanza de sos tunnos, ispetàculu dèchidu ma ferotze, chi a pustis de una prima initziale atratzione lassat a su biagiadore unu sentidu profundu de ganamala e tristura. Aende·si imbarcadu posca in unu piròscafu impreadu a su trasportu de su bestiàmene, paris a caddos "agrestes comente a zebras", Edwardes torrat a leare su largu: subra de unu mare lisu si dirighet cara a sas costas frantzesas.

Aggiornamento

25/6/2026 - 13:24