Carlo Corbetta

In su 1877 essit a Milanu pro s'editore Brigola, s'òpera "Sardigna e Còrsica", frutu de s'esperièntzia de biàgiu de Carlo Corbetta. Comente àteros in antis de issu, in sa prefatzione s'affretta a declarare sa "casualidade" de su traballu suo, chi in comintzu "non fiat destinadu a essire dae su suo scrittojo" ma chi posca, pro "sas lusinghiere rechestas, sas durches violèntzias de unos cantos amigos, e sa malfida cussigera de su de si bessare, sende chi tardos, in sa pùblica arena" detzidet de dare a sas istampas. Issu ponet duncas pro iscritu sas osservatziones suas, sas "noas regortas quà e in cue", in unu volùmene corposo, de in prus de seschentas pàginas, chi s'aùgurat fatzant "nàschere in calicunu sa gana de bisitare e fàghere argumentu de istùdiu custas ìsulas italianas gasi pagu connotas e chi puru tantu lu mèritant". Siat sa setzione chi riguardat sa Sardigna siat cudda chi riguardat sa Còrsica sunt partzidas de pare a pare in duas partes, una genèrica chi cumprendet s'istòria, sos impreos e sos costùmenes, sa flora; una chi imbetzes contat prus in sa minuda su biàgiu, soffermandosi cun dovizia de particulares subra de sas vàrias regiones geogràficas de s'ìsula.
Segundu Corbetta sas càusas de sos malesseri sardos non si cherent chircadu in sa populatzione ("no est in fàghere curpa a custas populatziones si no ant cursadu ancora totu su tziclu de s'incivilimento"), ma in su susseguirsi in sos sèculos de sas dominatziones chi ant petzi ischidu impònnere a s'ìsula impostas e tributos, impedende·nde s'isvilupu. L'òperat tando, aviada cun s'intentu de èssere una collida de datos e istatìsticas, s'arrichit de cunsideros istòricos e sotziales, de riflessiones, chi la rendent scorrevole e galana, puru in sa ripetitzione de stilemi e formas subra de sa literadura de biàgiu oramai bene consolidadas, che a esèmpiu sa sèrie de ipòtesi subra de s'orìgine de sos nuraghes, chi torrat a leare sas pàginas de su generale De sa Marmora. Cuidada in manera piessigna est sa descritzione de Casteddu, a cale dèdicat pàginas no entusiastas meda a nàrrere sa veridade, mancari nde reconnoschet su prètziu de capitale istòrica e culturale. In particulare issu contat s'addòbiu, in manera longa chircadu, in un'iscura domo de casteddu cun su canònicu Giovanni Spano, de cale at a cunservare semper "cara e riverente memòria".
Lu camino, partzidu pro itinerari diversos, interessat totu s'ìsula e si concruit a Santa Teresa, ue a pustis de àere abetadu sa giusta brezza de scirocco Corbetta veleggia cara a sa Còrsica.

Aggiornamento

25/6/2026 - 13:26