Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Casteddu, Crèsia de San Frantziscu de Paola

Casteddu, Crèsia de San Frantziscu de Paola

Casteddu, Crèsia de San Frantziscu de Paola

Sa crèsia faghet parte de su cumplessu cunventuale de sos Mìnimos.
Fundadu dae San Frantziscu de Paola (1416–1507) s'òrdine fiat istadu aprovadu in su 1474 cun su nùmene de Cungregatzione eremitica paolana de San Frantziscu de Assisi; devènnidu posca Òrdine de sos Mìnimos.
Sos Babbos fiant arribbados a Sardigna in su 1625; a sa metade de su XVII aiant retzidu in lassa unu terrinu a curtzu a su portu ue, intro sa fine de su sèculu, aiant costruidu s'atuale cunventu e sa crèsia a issu bighinu.
S'edifìtziu, a àula, cun tres altares pro ladu e profundu presbitèriu retangulare, teniat sa fatzada cun terminale a "lucerna de carabineri" e portale incuadradu dae còpias de colunnas corìntzias. Custas caraterìsticas cumparent pro sa prima bia in Casteddu in sa crèsia de sa Confraternita de sos Genovesos, dedicada a sos SS. Giorgio e Caterina (distruida dae sos bombardamentos de su 1943) e costruida intro su 1615, e in sa crèsia de sa Cumpangia de Gesùs, dedicada a Gesùs, Maria e Santa Teresa, sa cale fràigu fiat cumintzadu in su 1623; comunu puntu de riferimentu, pro ambas, est su gustu architetònicu manierista de sa Contrareforma, chi in Sardigna si fiat fùndida cun sos modos gòticu–catalanos.
Su coronamentu a dòpia inflessione de sa fatzada est presente, a Casteddu, fintzas in sas crèsias de Santa Chiara e de Santa Restituta, ambas de sas primas dècadas de su Seschentos.
A dolu mannu sa fatzada de su San Frantziscu, in su 1926, fiat istada cunsiderada priva de interessu artìsticu e derrùida. Su prospetu nou, neoclassicista, progetadu dae s'ing. Ferraro e inauguradu in su 1932, rispondiat a su gustu artìsticu de su règimene fascista; sa cultura urbanìstica de cuddos annos previdiat, in prus, "solutziones de alliniamentu a sas fatzadas a porticati de sa bia Roma, chi torrant a artziare a sa fine de s'Otighentos".
L'interno at imbetzes mantentu s'assentu secentesco. La bortat a carrada de s'àula est impostada subra de una curnisa modanata chi curret sena solutzione finas a su presbitèriu; sos suta arcos chi l'afortint iscàrrigant subra de sos capitellos iònicos de sas lesene scanalate aderentes a sos pilastros.
Intre custos ùrtimos si susseguono, a vece alterna, edìcolas architetònicas e altares, cumpresos intro arcos a totu de ses cun intradosso cassettonato.
Su presbitèriu, costruidu subra de una losa a duos vanos destinada a s'interru de sos prados, est sopraelevato de bator istradeddas. S'arredu suo, in màrmaros polìcromos, fiat istadu esecutadu dae su lombardu Giovanni Battista Mundas (1745 – 1797) intro su 1793; s'altare tenet unu paliotto retangulare cun bòlidas angulares e istemma tzentrale campeggiato de s'imàgine in bassu-relevu de San Frantziscu de Paola chi rugrat miracolosamente s'istrintu de Messina; sa nitza acollit su de su Setighentos bultu de linna de su Santo; sa balaustra chi lu serrat est impostada a su tzentru subra de duos leones.
Su 1 altare a manca, cun paliotto retangulare in màrmaros intarsiati (primos '700) acasàgiat, intro un'edìcola de linna, unu pintadu a ògiu subra de tela de su genovesu Pantaleone Calvo (ativu in Sardigna intre su 1631 e su 1664), rafigurante sa Vèrgine cun su Pipiu e santu Frantziscu de Paola chi intercede pro sas ànimas de su Purgatòriu, firmada e datada 1664.
Su de 3 altares a manca e su de 3 a dereta sunt pregevoli òperas in linna dorada e policromato cun ditzosas curnisas barocas, atribuidos a sa butega de sos Recupo, ebanistas sitzilianos documentados in Sardigna intre sa fine de su '600 e su cumintzu de su '700; in su primu una tela rafigurante duos ànghelos chi reent su sìmbulu de sos Mìnimos, ricondotta a su pintore Sebastiano Scaleta (ativu in sa prima metade de su '700) e, in sa nitza, su grupu iscultòreu cun San Mighele chi ochit su Drago (sèculu XVIII).
In su segundu, una tela rafigurante sa Madonna cun Pipiu chi cunsignat su rosàriu in San Domìnighe, fintzas issa dàbile òpera de su Scaleta; in sa nitza una Madonna in Tronu cun Pipiu in linna dorada e policromato, fortzis de butega napuletana (sèculu XV).
In sa de tres edìcolas a manca istàtua "bestida" de s'Addolorata, atribuida a butega napuletana de su sèculu XVIII; in bassu, pitica iscultura in alabastro de su Cristu depostu, datada a su '700.
Sa lunetta e sa bia de su presbitèriu fiant istadas decoradas dae su pintore casteddàiu Bacicia Scano in sas primas dècadas de su sèculu XX; bi cumparent, de pare a pare, sa Canonizatzione de San Frantziscu de Paola e L'Eterno in glòria cun sa Colomba de s'Ispìritu Santo.
Durante sos traballos de restàuru de su 1997-99 sunt istados rivenuti frammentos de afriscos, fortzis secenteschi; istacados e truvados subra de tela sunt como sistemados in sa sacrestia.

Bibliografia
G. Spano, Guida de sa tzitade e dintorni de Casteddu, Casteddu, Timon, 1861;
T.K. Kirova, "Sa prassi de su restàuru in sos interventos architetònicos e urbanos de su bighinadu", in Casteddu Bighinados istòricos. Marina, Cinisello Balsamo, Silvana, 1989;
M. Pintus, "Crèsia de S.Francesco de Paola", in Casteddu Bighinados istòricos. Marina, Cinisello Balsamo, Silvana, 1989;
M.G. Scano, Pintura e iscultura de su '600 e de su '700, collana "Istòria de s'arte in Sardigna", Nùgoro, Ilisso, 1991;
M.G. Scano, "Sa pintura de su Seschentos", in Sa sotziedade sarda in edade ispagnola, a cura de F. Manconi, Quart, CRS, 1993;
A. Piseddu, "Sas crèsias casteddàias: San Frantziscu de Paola", in Almanacco de Casteddu, 2004, sena pàginas;
I. Nche fàghere, "Maestri marmorari lìgures e lombardos ativos in Sardigna de sa metade de su Setighentos a sas primas dècadas de s'Otighentos", in Cartulàrios aristanesos, 51-52, 2004.

Tipologia Contenuti: Architetura religiosa

Provincia: Casteddu

Comune: Cagliari

Macro Area Territoriale: Sud Sardigna

CAP: 09124

Indirizzo: via Roma, s.n.c.

Aggiornamento

26/10/2023 - 10:24

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia