Antonio Bresciani

Antonio Bresciani est unu babbu gesuita amantiosu de iscritura e chirca. Ativu finas dae sa giòvana edade, est autore de romanzos e sàbios, in prus de chi èssere unu de sos primos redatores de su giornale "Tziviltade Catòlica".
Nàschidu in provìntzia de Trentu a sa fine de su Setighentos e ordinadu satzerdote in su 1821, s'iscòstiat in diversas tzitades de Itàlia comente a retore de collègios e bìsita sa Sardigna dae su 1844 a su 1846, cando nde cursat sa Trexenta e s'Ogiastra, sa Barbàgia e sa parte otzidentale, animadu dae su disìgiu de connòschere sas traditziones de sas "antigas natziones". Su suo est però una mirada particulare: si basat difatis subra una sèrie de dotrinas oramai giai ogetu de diversas crìticas, chi bolent medas costumàntzias de s'ìsula derivadas dae sos pòpulos de Oriente. Issu ponet in òpera pro custu unu mecanismu cumparativu chi l'at a atirare numerosos atacos, puru adobiende una tzerta resessida de pùblicu.
L'òperat, intitulada apuntu "De sos costùmenes de s'Ìsula de Sardigna cumparados cun sos pòpulos antigos meda orientales", essida a Nàpule in su 1850, est partzida in duos volùmenes: in su primu si tenet sa parte prus descritiva, impostada classicamente e pagu scorrevole a sa letura, in su cale su gesuita si sofferma subra de s'istòria, subra de sa descritzione geogràfica de s'ìsula, subra de sos costùmenes e subra de sas traditziones de sos abitantes, subra de sa descritzione fìsica issoro e morale. Su segundu volùmene est prus caraterìsticu e intensu. Iscritu in forma dialogica, imàginat una cunversatzione intre bator confratelli in su casteddu de Montalto, un'iscàmbiu de ideas ricu de tèrmines toscanos chi vivacizzano sos cunsideros subra de sa terra in pessu chi bisitada, aiat mòvidu dae un'afetu sintzeru cara a sos sardos. Su Bresciani contat de oliveti isterminados, de campos traboccanti de mandorli in frore, de grandu ispàtzios silvestri, de ciliegi, susini, figus e "àteros frutos de cada istajone" de su "chelu remotu e curiosu meda de s'Ìsula", de su sabore de sas petzas, de su nuscu de s'ògiu e de su gustu de su binu (respetu a sa cale arta gradatzione su furisteri devet "istare in subra de s'avisu"). A totu custu rigoglio annodadu in manera genuina non mancat de agiùnghere sos impreos de sos massajos, de sos pastores, de sos piscadores, descritos in sos gestos issoro prus tìpicos e rituales e a s'ispissu acostagiados, sena fundamentu sientìficu, a cuddos de sos "primos pòpulos de Àsia". Puru intre carchi cunsideru rànchidu subra de s'isprecu de risursas meda e subra de su caràtere de sos sardos, prevalet in sas pàginas de su gesuita un'ispontàneu entusiasmu: "Chie mutit sa Sardigna mala, o no l'aiat bidu mai, o no aiat bidu in prus de sas àridas pedras de sas costerinas de sa Nurra, de Figari o de Taulara".

Aggiornamento

25/6/2026 - 13:29