Su santuàriu est localizadu subra de sa pibirista sud-ovest de sa "Giara" de Serri, altura de preda niedda a sa làcana intre sa Trexenta e su Sarcidanu, in sa Sardigna tzentru-meridionale.
Cun sas istruturas suas e sos istraordinàrios ex-votu bronzei, Santa Vitòria costituit unu de sos prus importantes cumplessos cultuali de sa Sardigna nuràgica. Estèndidu pro prus de 3 ètaros, est amparadu a S/S-O de su trèmene naturale e a N-O de una muràllia chi sighit s'oru pedrosu.
Su santuàriu, chi aiat subidu in su tempus profundas restruturatziones, presentat bator grupos printzipales de edifìtzios: sos duos tèmpios e sa "cabanna de su satzerdote", sa "chirra de sas festas", su grupu de sa chirra de su "dòpiu betilo" e su grupu de E/S-E, sos ùrtimos duos fortzis ligados a s'insediamentu istàbile. A banda istant sa "cabanna de su capu"e àteros ambientes appartati.
Su primu grupu, a S-O, est atzessìbile a traessu de s'intrada de una tzinta megalìtica, signadu in orìgine de duos betili, chi inserrat sa cabanna "de s'intrada" (diàmetru m 6).
Su putzu sacru, orientadu N-E/S-O, est racchiuso de una chirra ellìtica (m 19 x 13) e est realizadu cun cuidados meda filari de blocos de predamolina; presentat s'ischema canònicu: pàtiu, iscala, putzu.
Su pàtiu, cuadradu (m 2 x 2), tenet su pamentu lastricadu, unu bancone-sedile e un'altare retangulare cun tuvu e istampu de iscarrigamentu pro su deflusso de sos lìcuidos.
L'iscalat, cun 13 istradeddas e cobertura gradonata, giughet a su putzu tzilìndricu (diàmetru m 2) chi teniat in orìgine una cobertura a "tholos". Sa muratura est costituida dae filari de blocos de preda niedda in manera perfeta traballados (artària resìdua m 3 subra de 20 filari).
Sos cherbeddos de su tèmpiu fiat fortzis in orìgine decorada dae unu fregio a dentelli e de duos protomi taurinas in carcare.
A cùrtzia distàntzia, a S-O, un'intrada aberta in una cortina murària (lungh. m 14) ghenna a su "tèmpiu ipetrale". Bi s'atzediat a traessu de una "bia sacra" (lungh. m 50; largh. m 4/3), sa matessi chi cun unu percursu curvilineo giughiat a sa "cabanna 6" (diam. m 11,50), fortzis unu vanu pro sa meditatzione in antis de s'intrada a su tèmpiu.
Custu, retangulare (m 5,80 x 4,80), orientadu N-S, cun intrada a S, est costruidu cun filari regulares de blocos de predamolina. Mustra duos altares sacrificales costituidos dae bancones de predamolina e lastras calcàreas.
Unu coladòrgiu a S giughet a sa "cabanna de su satzerdote", tzirculare (diam. m 8). Est pretzèdida dae unu pàtiu retangulare (m 2,40 x m 2,80) cun sedile e est costruida cun blocos squadrati de predamolina e malta.
Torrende a artziare cara a N longu su muraglione de difesa, s'adobiant sos restos de unu pseudo-nuraghe (Brunzu mèdiu-reghente) subra de su cale fortzis sos romanos fiant pesados unu sacello a sa Vittoria.
A sa làcana N de su muraglione est situada sa "cabanna de su capu" (diam. m 5,50; artària resìdua m 4), cun pàtiu a forma de trapètziu (m 5,50 x 5,30; artària m 1,65) dotadu de pamentu lastricadu e sediles. Sa càmera interna tenet 5 nitzas.
A unos 50 m a S-E est situadu sa "chirra de sas festas", a fundu ellìticu (m 73 x 50; artària m 1,80), cun intradas a S-O e a S-E. In s'àrea tzentrale (m 50 x 40) s'incraraiant ampros porticati cun nitzas e pilastros, duos vanos cuadrangulares cun bancos e sediles, sa "chirra de sos iscagiadores" (diam. m 6,70) cun bancone e nitza, su "mercadu" cun 9 vanos retangulares (m 4 x 2) dotados de sediles e de lastras pro s'espositzione de mertzes.
Sunt insertadas in sa chirra fintzas : sa "cabanna de sa bipenne" (diam. m 6,95; artària m 2), cun restos de su basamentu de un'altare e de unu pilastrino decoradu; sa "chirra cun sedile tzirculare" (diam. m 6,65); sa "domo de su foghile" (m 4,20 x 2,90); sa "domo de su guardianu" (m 2,50x2,90); unu vanu retangulare (m. 12 x 3) destinadu a sa coghina.
Intre sos edifìtzios de su grupu E/S-E risaltano sa "chirra de sos supplizi", tzirculare e scompartito a s'internu, e sa "curia" o "cabanna de sas assembleas federales", tzirculare (diam. m 14; interno m 11), cun intrada a S-E e sedile pro unas 50 pessones. A sos muros lastras de carcare infisse, fortzis de apògiu pro sas ofertas e nitzas, de cales una continente una vaschetta in carcare. Unu bacile de trachite s'agataiat a manca de s'intrada. In su vanu s'acumpriant ritos sacros.
Su grupu de N-E mustra un'isoladu de 6 cabannas abertas subra de ispàtzios comunos, intre custas sa "cabanna de su dòpiu betilo", de su manufatu calcàreu chi bi fiat istadu atzapadu, fungente de altare.
Pro cantu pertocat sa datatzione, su putzu sacru torrat a artziare a su Brunzu finale-in antis edade de su Ferro. Su setore E e S-E , ma non sa "curia", fiant istados abbandonados intro su sèculu VIII a C.. Su restu de su santuàriu fiat istadu in impreu e aiat subidu acontzos in edade pùnicu-romana. Su Taramelli aiat atribuidu a sos romanos sa violenta destruidura e su fogu de s'àrea.
Subra de su logu in edade bizantina fiant pesados sa crèsia de Santa Maria de sa Vittoria e unu campusantu. Sa crèsia fiat istada riedificata in su XI-sèculu XII.
Istòria de sos iscavos
S'àrea fiat istada fossada a prus torradas a leare dae Antonio Taramelli intre su 1909 e su 1929 e, in sos annos '90, de Maria Gabriella Puddu.
Bibliografia
A. Taramelli, "Il tempio nuragico ed i monumenti primitivi di S. Vittoria di Serri (Cagliari)", in Monumenti Antichi dei Lincei, XXIII, 1914, coll. 313-436, figg. 1-119, tavv. I-VIII;
A. Taramelli., "Nuove ricerche nel santuario nuragico di Santa Vittoria di Serri", in Monumenti Antichi dei Lincei, XXXIV, 1931, coll. 5-122, figg. 1-67, tavv. I-III;
G. Lilliu, La civiltà dei Sardi: dal Neolitico all'età dei nuraghi, Torino, ERI Rai, 1980, p. 240 ss., figg. 43-47, p. 320, fig. 66;
G. Lilliu, "L'oltretomba e gli dei", in Nur: la misteriosa civiltà dei Sardi, a cura di D. Sanna, Milano, Cariplo, 1980, p. 110 ss., 116 ss., figg. 91-93, p. 134;
E. Contu, "L'architettura nuragica", in Ichnussa. La Sardegna dalle origini all'età classica, Milano, Scheiwiller, 1981, pp. 99, 103 ss., tav, VII, b-c, p. 105 ss., pp. 115, 117, 122, 128 ss., figg. 121-124, 126-128, 141;
G. Lilliu, "Serri. Loc. Santa Vittoria", in I Sardi: la Sardegna dal Paleolitico all'età romana, a cura di E. Anati, Milano, Jaca Book, 1984, pp. 230-233;
R. Zucca, Il santuario nuragico di S. Vittoria di Serri. Sassari, C. Delfino, 1988 (Sardegna archeologica. Guide e itinerari; 7);
M.G. Puddu, "Recenti sondaggi di scavo a Santa Vittoria di Serri", in La Sardegna nel Mediterraneo tra il Bronzo medio ed il Bronzo recente (XVI-XIII sec. a.C.). Atti del III Convegno di Studi "Un millennio di relazioni fra la Sardegna ed i paesi del Mediterraneo"(Selargius-Cagliari, 27-30 novembre 1986), Cagliari, Amministrazione provinciale-Assessorato alla Cultura, 1987, pp. 145-156.
Comente arribbare
Dae su paisu de Serri si sighire sos indicos subra de sa positzione de su santuàriu presentet in sos cartellos turìsticos chi indiritzant subra de unu caminu asfaltadu chi, in belle km 4, giughet a s'àrea archeològica cun parchègiu e biglietteria.
Categoria Struttura: àrea o parcu archeològicu
Tipologia Contenuti:
Cumplessu archeològicu
Archeologia
Fruibilità: Abertu
Provincia: Sud Sardigna
Comune: Serri
Macro Area Territoriale: Sud Sardigna
CAP: 09063
Indirizzo: strada comunale Santa Vittoria
Telefono: +39 329 7867983 +39 346 0669068 +39 3459991175
Email: prenotazioni@fondazionepetrass.it acropolinuragica@tiscali.it fondazionepetrass@pec.it coop.acropoli@legalmail.it
Sito Web: www.fondazionepetrass.it/santa-vittoria www.acropolinuragica.it
Facebook: it-it.facebook.com/santavittoriaserri
Instagram: www.instagram.com/santavittoriaserri
Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro tènnere informatziones semper agiornadas subra de oràrios de abertura e costu de sos billetes si cussìgiat de bisitare sa pàgina web de su gestore. Sa biglietteria serrat belle un'ora in antis de s'oràriu de serrada.
Modalità di accesso: a pagamentu
Aggiornamento
Servizi
Sala per la didattica
Bookshop
Visite guidate
Dove si trova
Video
Autore : Convegno internazionale Il culto Mediterraneo delle acque <2002>
Anno : 2002
Autore : Convegno internazionale Il culto Mediterraneo delle acque <2002>
Anno : 2002
Risultati 2 di 47820
Visualizza Tutti
Commenti