Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Santu Antiogu, Forte sabàudu

Santu Antiogu, Forte sabàudu

Santu Antiogu, Forte sabàudu

Su forte s'erge subra de un'apretu pedrosu vulcànicu de cale si gosat su meravigiosu panorama naturale de su golfu de Palmas. Est istadu ogetu de restàuru e est a su presente visitabile.
Su paisu de Santu Antiogu est su tzentru printzipale de s'ìsula omònima. Est s'erederi de Sulky, una de sas prus antigas fundatziones fenìtzias de sa Sardigna (VIII sec. a.C.) pretzèdida dae un'insediamentu nuràgicu documentadu dae sos restos de unu nuraghe e de unu bidditzolu pròpiu subra de s'altura de sa fortilesa sabàuda. Documentadu comente a sede diotzesana finas dae su sèculu V, fiat istadu abbandonadu in su cursu de su Medioevu, cando su pìscamu si fiat trasferidu a Tratalias e posca a Igrèsias, e ripopolato petzi in su XVIII, pro voluntade de s'Òrdine de sos Santos Maurizio e Lazzaro.
Su forte "nou" fiat istadu disegnadu e progetadu in s'austu de su 1812 de su Capitanu de su Corpus de sa Bera Artillieria Ambrogio Capson e fiat istadu fraigadu a ispesas de sa populatzione chi aiat provididu a sos carros pro su trasportu de sos materiales occorrenti e a s'issas posat in òpera. Fiat dotadu de depòsitu, dispensat, polveriera, cisterna, dormitòriu, corpus de guàrdia, càrtzere, corte, cannoniere, armeria e garitta (tamburu o barbacane). S'orgànicu suo fiat assentadu dae 12 cannonieri de su Corpus Beru de Artillieria e possediat un'armamentu chi constava de 3 cannones de 12 libbras, 2 cannones de sartu de 4 libbras, 1 spingardo, 12 fusiles e vàrias sciabole. Fiat istadu impreadu pro sa defensa finas a su 1815.
Sa fortificatzione est caraterizada dae un'ammenta de corpos cuadrangulares subrapostos a sos spigoli, a livellos diferentes. Una sèrie de feritoie, strombate a s'esternu, curret totu su perìmetru. Una garitta cun feritoie, oe muradas, amparaiat s'intrada chi fiat istadu progetadu cun ponte levatoio. Subra de s'arcu de atzessu a su forte si scorgono ancora sos duos istampos in sos cales diant àere dèvidu cùrrere sas cadenas de su ponte mai costruidu. S'àngulu prus artu, a S/E, fungeva de torretta; a su de suta s'agatant duos ambientes bortados a carrada, unu su corpus de guàrdia e s'àteru sa garitta. Sas cannoniere, dispostas subra de duos livellos, sunt orientadas a E, a N/E e a S, ladu in cale s'aberit s'intrada.
Su forte fiat istadu conchistadu durante s'ùrtima currera barbaresca subra de sas costas de su Meridione sardu, perpetrada dae piratas tunisinos in su santugaine de su 1815. Testimonia direta de s'avenimentu est aporrida in su manuscritu de su Giornale de Sardigna bènnidu de sa biblioteca de Giuseppe Manno a Villanova Solaro (Acotza) in cale est iscritu: "Casteddu 21 santugaine 1815 - In fines a pustis de passigiadas medas de sa flota tunisina in sas costas nostras, s'est presentada sa matessi a sa pitica penìsula de Santu Antiogu, e a su fàghere de sa die de su 16 currente 17 lantzas aiant fatu un'isbarcu de medas centinaja de Barbareschi in logu naradu Is Pruinis, e unos cantos pretendent chi sa fortza issoro esseret de 1500 persones... Sos pòveros abitantes de su bidditzolu si nd'aiant fuidu a s'interna punta famìlias issoro, ma una portzione de sos òmines si fiat inserradu intro su forte, cando chi bi fiant unos 15 sordados cumandados dae su tenente de Artillieria Effisio Melis, e de su Sig. Raimondo Bruscu aiutante majore in cuddu portu, e intre totus su forte cunteniat unu centinajo e prus de persones armadas. Si fiat fatu unu fogu orrorosu de ambe sas alas 6 oras continas... Su bonu tenente Melis fiat restadu ochidu in s'atzione in manera eguale, chi unos cantos sordados e paesanos, ma totus l'unos àteros soprafatti de su nùmeru aiant dèvidu tzèdere e fiant istados giutos iscraos in Tunis... A su primu avisu aiant mòvidu de Igrèsias sas Cavallerias Militzianas cumandadas dae su Sig. don Agostino Salazar, chi colà s'agataiat pro afares suos, ma non fiat arribbadu a tempus su sucursu... ".

Istòria de sos istùdios
Su forte est cumpresu in sas printzipales òperas subra de sas fortificatziones costeras in Sardigna.

Bibliografia
F. Fois, Torri spagnole e forti piemontesi in Sardegna, Cagliari, 1981.

Comente arribbare
Aiat cursadu, a su cumintzu de s'abitadu, sas bias Natzionale e Roma, si rugrat sa pratza Itàlia. Sighende longu l'arboradu cursu Vittorio Emanuele si lompet a sa pratza tzentrale meda Umbertu I e dae inoghe, longu sa ripida bia Regina Margherita, s'àrtziat a su puntu prus artu de s'abitadu, cando chi s'aberit sa pratza De Gasperi. Imboccando la piatzat, subra de sa d., est sa bia Castello chi giughet a s'islargo cando chi fiat istadu fraigadu su forte de "Su pisu".

Categoria Struttura: Monumentu o Cumplessu monumentale

Tipologia Contenuti: Architetura fortificada

Fruibilità: Abertu

Provincia: Sud Sardigna

Comune: Sant'Antioco

Macro Area Territoriale: Sud Sardigna

CAP: 09017

Indirizzo: via Castello, s.n.c.

Telefono: +39 0781 82105 +39 389 0505107 +39 389 7962114

Email: info@archeotur.it tofet@tiscali.it archeotur@tiscali.it

Sito Web: www.archeotur.it/v4/aree-archeologiche/forte-sabaudo mabsantantioco.it/forte-sabaudo

martzu - santugaine

Lunedì - Martedì - Mercoledì - Giovedì - Venerdì - Sabato - Domenica

09:00 - 19:00

santandria - freàrgiu

Lunedì - Martedì - Mercoledì - Giovedì - Venerdì - Sabato - Domenica

09:00 - 18:00

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro sa bìsita de su Forte Sabàudu est netzessàriu fàghere riferimentu a sa biglietteria de su Museu Etnogràficu Su Magasinu e Su Binu, in bia Necròpoli, 24 D. Dies de serrada in su coso de s'annu: 25 e 26 nadale, 1 ghennàrgiu. S'intrada est de badas pro sos isentos e acumpangiadore, pro sos minores finas a sos 7 annos, pro sos tzitadinos de Paisos non comunitàrios a cunditzione de retziprotzidade, pro sas ghias turìsticas e sos interpretes turìsticos cun tesserino, pro su personale MiBACT, pro sos membros de s'I.C.O.M., istudiantes e professores de su setore, pro sos giornalistas cun tesserino. Aparauladura: nemos. In su situ ufitziale de su gestore sunt presentes unas àteras cumbinatziones de billetes cumulativos, consultàbiles in sa sighente pàgina web dedicada: mabsantantioco.it/biglietteria.

Modalità di accesso: a pagamentu

Biglietti :

  • Intreu : 2.5 €, adultos, .

  • Cumulativu intreu : 10 €, adultos, Forte Sabàudu, museu etnogràficu, Bidditzolu Ipogeu, Necròpoli e Acròpoli .

Aggiornamento

10/5/2026 - 13:17

Servizi

Bookshop Bookshop

Visite guidate Visite guidate

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia