Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Terranoa, Basìlica de San Simplicio

Terranoa, Basìlica de San Simplicio

Terranoa, Basìlica de San Simplicio
Basìlica de San Simplicio. Foto de Ufìtziu Istampat Regione Sardigna, de Sardigna DL

Terranoa est una tzitade de antiga fundatzione, cun probabilidade pùnica nointames sa traditzione chi la cheret frecuentada de sos Gregos in Otzidente. Sa crèsia si còllocat in positzione sopraelevata e in currispondèntzia de s'antiga necròpoli otzidentale romana interessada dae continuidade frequentativa cumpresa, a s'istadu atuale de sas chircas, intre su de VII sèc. a.C., comente a impreu cultuale e su de III sèc. a.C. e su de IV sèc. p.C. comente impreu funeràriu in manera ispetzificada.
S'impiantu de sa crèsia e sos cummitentes suos, a s'istadu atuale de sas chircas, non si connoschent affatto. Sa crèsia est istada istudiada archeologicamente e in relatzione a sas tècnicas muràrias at riveladu 5 fases costrutivas, cumpresas tra unu perìodu pretzedente a su de XI sèc. e sa segunda metade de su de XIII sèc..
In orìgine sa basìlica, de dimensiones minores, s'estendiat finas a sa de bator còpias de arcos internos cun unu cobertura resu de su totu in linna. Problemas presos a sa cobertura aiant rèndidu netzessàrios serrare cun una bia a ‘carrada' sas navadas laterales, impreende laterizi dispostos in modu longitudinale. Creende ambientes bòidos a cobèrrere sas navatelle, unu pìgiu isolante subra s'àbside e fraighende subra de custos pìgios impreende granitu nou, sa Basìlica fiat istada artziada a s'artària atuale. De sighida, sa crèsia at a èssere illonghiada de duas còpias de arcos e at a bìdere sa segunda fatzada in s'ùrtima còpia de pilastros internos. S'ammàniu de una turre campanaria mai urtimada, in curtzesa de s'istrutura, aiat ispintu sas maestranze a sobrare de un'ulteriora còpia de arcos su fràigu inserrende sa turre.
Sa crèsia (m 33 x 13, arta 12 m belle) tenet fundu a tres navadas partzidas dae arcadas subra de pilastros e colunnas, segundu unu sistema acchidadu de amparos. Sos capitellos sunt fintzas issos in granitu. A coronare sos pilastros b'at àbacos spessi de forma a tuva de piràmide. Intre sos capitellos unu si presentat a àngulos smussati, atestadu in sa badde de su Po partinde dae s'Artu Medioevu, mentras sos decorados presentant sa forma generale a tuva de conu bortuladu e àteros duos ancora sunt in manera simpre de sas bases de colunna impreadas a s'uopo. Duos de custos capitellos diant bìdere rapresentados de pare a pare: unu caras contornate de aende·los bolados e s'àteru de sas protomi de mascru, motivos inquadrabili in època longobarda.
Sa navada tzentrale, coberta dae unu cobertura de linna, si concruit cun s'àbside a WNW. Sa fatzada est partzida in duos òrdines. In cuddu inferiore s'indivìduant tres ispigros. In su campu internu de un'archetu, a s., una formella marmòrea presentat un'iscena cun unu cadderi e un'arma longa a cale si contraponet un'ànghelu cun un'arma bianca, iscena in manera istilìstica riconducibile a su de VII sèc.. In s'ispigru tzentrale s'aberit su portale architravato cun arcu de iscàrrigu, in foras de assas respetu a sa trifora de s'òrdine superiore e ancora in foras de assas respetu a su dòpiu spiovente de su tìmpanu. Insertada in su campu incassadu de un'arcu tzurpu, sa trifora est costituida dae duos colonnine, de cale una cun nodu ofitico. Oto batzinos tzeràmicos cumpletant sa decoradura. (agiornamentu testu: dr.ssa D. Bacciu)
Como sa Basìlica est sede de su Museum Civitatense parte de su Sistema De museos Diotzesanu suta de s'amparu de s'Ufìtziu Beni Culturales de sa Diòtzesi de Tèmpiu - Ampùrias. Info +39 345 6328150 - museumcivitatense@gmail.com

Istòria de sos istùdios
Signalada finas dae su sèculu XIX de Giovanni Spano, sa crèsia est istada ogetu de notèvole atentzione fintzas in su cursu de su XX. Si sunt interessados a sos fatos istòricu-artìsticas de su monumentu Dionigi Scano, Raffaello Delogu, Renata Serra, Roberto Coroneo e Anna Pistuddi e in fines Antonio Careddu e Marcello Cabriolu.

Bibliografia
G. Spano, "Antica città di Olbia, e sua cattedrale", in Bullettino Archeologico Sardo, VI, 1860, pp. 145-149, 173-174;
D. Scano, Storia dell'arte in Sardegna dal XI al XIV secolo, Cagliari-Sassari, Montorsi, 1907, pp. 124-128;
R. Delogu, L'architettura del Medioevo in Sardegna, Roma, La Libreria dello Stato, 1953, pp. 92-95;
R. Serra, La Sardegna, collana "Italia Romanica", Milano, Jaca Book, 1989, pp. 322-329;
R. Coroneo, Architettura romanica dalla metà del Mille al primo '300, Nuoro, Ilisso, 1993, scheda 14;
A. Pistuddi, "La chiesa di San Simplicio ad Olbia (SS): contributo allo studio dei capitelli", in Annali della Facoltà di Lettere e Filosofia dell'Università di Cagliari, n.s. XXI (vol. LVIII) - 2003, Cagliari, 2004, pp. 155-173;
R. Coroneo-R. Serra, Sardegna preromanica e romanica, collana "Patrimonio artistico italiano", Milano, Jaca Book, 2004, pp. 111-122;
R. Coroneo, Chiese romaniche della Sardegna. Itinerari turistico culturali, Cagliari, AV, 2005, p. 65.
M. Cabriolu, Basilica minore di San Simplicio, Università degli Studi di Sassari, Tesi di laurea in Scienze dei Beni Culturali curriculum archeologico, AA 2018/2019;
A.M. Careddu, Arte e manufatti artistici nella Sardegna medievale. San Simplicio di Olbia, tesi di laurea in Lettere Moderne AA 2006/2007, Università degli Studi di Sassari;
Bacciu D. - Cabriolu M., San Simplicio in Olbia: l'indagine attraverso la lettura delle strutture murarie, in VI ciclo di studi medievali, atti del convegno 8-9 giugno 2020 Firenze, a cura di NUME gruppo di ricerca sul Medioevo latino. Lesmo, Etabeta, 2020, pp. 4-10.

Tipologia Contenuti: Architetura religiosa
Arte

Provincia: Tàtari

Comune: Olbia

Macro Area Territoriale: Nord Sardegna

CAP: 07026

Indirizzo: piazza San Simplicio, s.n.c

Telefono: +39 342 5129458

Email: museumcivitatense@gmail.com

Sito Web: https://www.museumtempioampurias.it/basilica-di-san-simplicio

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro tènnere informatziones subra de sa fruibilità de su "Museum Civitatense Basìlica de San Simplicio", collocadu a s'internu de sa Basìlica de San Simplicio, si tasit a su giassu web de su gestore.

Aggiornamento

12/10/2026 - 08:37

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia