J. E. Crawford Flitch

Crawford Flitch naschet de una famìlia chi istat bene in su 1881, in unu paisu de su Yorkshire. Apassionadu de istùdios istòricos e de arte si laùreat a Cambridge in disciplinas umanìsticas in su 1907, ma giai in su 1903 s'iscriet a s'albu de sos abogados de Londra, faina chi pràticat pagu meda ispetzialmente pro sos biàgios fitianos meda. Finas dae giòvanu difatis, atràidu dae sa solarità e de su faschent esòticu de sos paisos de s'Europa mediterrànea, abbandonat sa murra e frita Inghilterra pro los cursare a fundu (ispetzialmente s'Ispagna) atzisadu dae s'istùdiu de culturas diversas e antigas. S'iscòpiu de sa Grandu Gherra, a sa cale pigat parte ativa comente a Capitanu de Artillieria, at a signare una batuta de arrestu ma non sa fine de custas esploratziones, chi lu giughent fintzas in Sardigna, a sa fine de unu giru - tìpicu de sos biagiadores de s'Otighentos - in sas ìsulas de su Mediterràneu (Majorca, Minorca, Ibiza e Sardigna). Sas pàginas suas subra de sa Sardigna sunt parte de sas dedicadas a s'intreu biàgiu, e de pretzisu abbratzant bator capìtulos de s'òpera intitulada "Mediterranean Moods": Casteddu, Sa ghenna dae prata (escursione subra de su Gennargentu), Sa festa de San Costantinu (su contadu de s'Ardia) e Sa tzitade interrada (escursione a Tharros). Aprodat a Casteddu verosimilmente in su 1910 e bi lompet de su mare: sa tzitade l'aparit duncas comente a "atrempada subra de sa roca" in sa cale parte prus arta istat su coro suo, Castello, ue sos caminos "maleodoranti, istrintas e iscuras peri in sa lughe de unu meriggio de austu", tortuose e brulicanti, "aparint fossadas comente a gulas a traessu de blocos massissos de edifìtzios". De sa capitale s'iscòstiat in Barbàgia: "No est fàtzile a nàrrere cun pretzisione in cale època de s'istòria nche s'agatet in Barbàgia - cando a una bortada de caminu t'imbatti in unu grupu de òmines a caddu, in camisa scarlatta, cun biancas mànigas svasate, paret chi t'atzufet in s'època de su de sèighi o de deghessete sèculos"; b'abarrat estasiato de sa vegetatzione e de sos colores de s'arbèschida, de su faschent de sa natura incontaminata. S'iscòstiat in sa pranura de Aristanis, ue s'istadu de abbandonu de sas abbas creat unu mortale focolaio de malària. S'atzufat posca in sa "truma irrequieta", allùida de mìsticu fervore, pro bìvere s'esperièntzia de s'Ardia, s'isfrenada cursa de caddos de Sedilo, ritu ancestrale e màgicu. Bìsita in fines sas ruinas de Tharros, ue sbriglia sa fantasia sua a torrare a costrùere sa vida de sos millènnios andados, intre sos molos afollados de pessones e sos caminos istrintos e rumorose, aiat cursadu de sos boes afannados e de fèminas cun ànforas subra de sa conca, in s'isfundu de s'istampu e de s'anfiteatru romanu.

Aggiornamento

25/6/2026 - 13:13