S'àrea archeològica ᅢᄄ situada in su Pranu Muttedu, un'estèndida prataforma arenacea e scistosa de su Gerrei, regione de sa Sardigna sud-orientale. Sos iscavos s'estendent a s'internu de una lussureggiante sughereta.
Pranu Muttedu ᅢᄄ una de sas piᅢᄍ ammajadoras e importantes àreas funeràrias de sa Sardigna preistòrica. A N de su pranu, in localitᅢᅠ Su Crancu, si localizat s'aglomeradu capannicolo de riferimentu de sa necròpoli.
A S de issu s'agatant sos sepolcreti de Pranu Muttedu e de Nuraxeddu, eccezionalmente attorniati de folti grupos de menhir (in còpias, in alliniamentu o presentes a s'internu de sas matessi tumbas) e de fàbricos tundos de dàbile caràtere sacrale.
Piᅢᄍ a S, subra de su roccione de Genna Accas, ᅢᄄ situada s'omònima necròpoli ipogeica a domus de janas cun tres tzìrculos tombali.
Unas àteras istruturas affiorano in sa zona in tundu, in manera piessigna interessantes sos restos de su "allᅢᄅe cunvertit" de Baccoi.
Sos sepulcros, costruidos cun s'arenaria locale, sunt in gènere costituidos dae duos-tres aneddos concentrici de pedras, a bortas presentant unu paramentu gradonato pro s'amparu de su tùmulu. A su tzentru ᅢᄄ presente sa càmera funerària, costruida in tècnica sub-tziclòpica, a sa cale s'atzedet tràmite unu passadissu formadu dae lastrones ortostatici (a bortas menhir) cugugiados a piattabanda.
Sas tzellas internas si diversìficant pro forma, tzirculares o allongadas, in base a su nùmeru de interros chi deviant acasagiare: non mancant sas tziste monosome ue su defuntu beniat introduidu a traessu de unu portellu cuadrangulare e depostu rannicchiato.
Sas coberturas de sas tzellas fiant tabulari o a pseudovolta a mensole aggettanti.
Sa tumba II, in manera piessigna grandiosa, presentat s'intrada, s'anticella e sa tzella funerària fossados in duos distintos blocos pedrosos carrados in logo e adagiati subra de una massicciata cun coidadu predisposta; in sa fine traballadura de sa pedra, otenta cun sa martellina, e in su disinnu architetònicu e planimètricu torrant a cramare in manera fidele sos interros a domus de janas.
S'iscavu de sa tumba II at torradu vasetti miniaturistici, unu pomu sferoide, puntas de fritza in ossidiana, unu stiletto e unu pugnaletto in seltze, unu piattello fittile, un'accettina in pedra bianca e elementos de cannaca in prata.
Sos ogetos evidèntziant unu cuntestu Otieri (Neolìticu finale, 3200-2800 a.C.) cun attardamenti in su primu Calcolitico (2800-2600 a.C.).
Pro cantu pertocat sos menhir, Pranu Muttedu torrat, cun sos 50 esemplares suos, su majore agrupamentu de sa Sardigna. Distribuidos in manera vària, in còpia, in alliniamentos, in piticos grupos, talora subra de sas matessi architeturas tombali, sunt realizados cun s'arenaria locale. Sunt de su tipu "protoantropomorfo", a forma ogivale o subogivale e superfìtzie anteriora lada.
Istòria de sos iscavos
Su cumplessu ᅢᄄ istadu fossadu a piᅢᄍ aiat torradu a leare de Enrico Atzeni, partinde dae su 1980.
Bibliografia
G. Lilliu, La civiltà dei Sardi dal paleolitico all'età dei nuraghi, Torino, Nuova ERI, 1988;
E. Atzeni-D. Cocco, "Nota sulla necropoli megalitica di Pranu Muttedu-Goni", in La Cultura di Ozieri. Problematiche e nuove acquisizioni, Ozieri, Il Torchietto, 1989, pp. 201-216.
Comente arribbare
Dae sa SS 131 si luit pro Senorbᅢᆲ, a s'artària de Muristeni, diretzione Aristanis-Sassari. S'acumprida a dereta e si cursat sa SS 128. Si rugrat Senorbᅢᆲ e s'imbocca sa SP 23. S'àrea archeològica de Pranu Muteddu si puᅢᄇ bìdere subra de sa s., calicunu chilòmetru in antis de s'abitadu de Goni.
Categoria Struttura: àrea o parcu archeològicu
Tipologia Contenuti:
Cumplessu archeològicu
Archeologia
Fruibilità: Abertu
Provincia: Sud Sardigna
Comune: Goni
Macro Area Territoriale: Sud Sardigna
CAP: 09040
Indirizzo: località Pranu Muttedu
Telefono: +39 329 7867983
Email: prenotazioni@fondazionepetrass.it fondazionepetrass@pec.it
Sito Web: www.fondazionepetrass.it/pranu-muttedu
Facebook: www.facebook.com/fondazione.petrass
Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro tènnere informatziones semper agiornadas subra de oràrios de abertura e costu de sos billetes si cussìgiat de bisitare sa pàgina web de su gestore. Sa biglietteria serrat belle un'ora in antis de s'oràriu de serrada. S'intrada est reduida de su 40% a totu sos possessores de tessera FAI.
Modalità di accesso: a pagamentu
Informazioni sui servizi: Su servìtziu de bìsita ghiada est cumpresu in su prètziu de su billete e est fruibile fintzas in sas limbas: tedescu, inglesu e frantzesu.
Altri servizi: Est disponìbile un'àrea attrezzata pro sos pic-nic e unu puntu de ristoro in s'àrea de pàsida.
Aggiornamento
Servizi
Visite guidate
Dove si trova
Commenti