Casteddu, Crèsia e necròpoli de San Pedru de sos Piscadores

Sa crèsia s'agatat a s'internu de s'àrea parchègiu de unu grandu supermercadu chi s'incrarat subra de su viale Trieste.
In s'oru de sa crèsia romànica de San Pedru fiant istados atzapadas iscritziones funeràrias datàbiles a su V-sèculu VI p.C., como custoidas a su Museu Archeològicu Natzionale de Casteddu.
Una de sas iscritziones ammentat sa giòvana Fortuna, morta in solos 27 annos, e referit de su modde gestu acumpridu in sos cunfrontos suos de su maridu chi, cando l'aiat bidu oramai priva de vida, las aiat serradu sos ogros. S'epitaffio est istadu datadu a su prenu sèculu V p.C.
In su 1874 fiat istada atzapada fintzas una segunda iscritzione, influida subra de ambas caras de sa tumba e posta a serrada de unu sepulcru bisomo. S'epitaffio prus antigu, datàbile a su sèculu V p.C., mentovat Renobata, morta in 25 annos, su cale nùmene si ligat a su cuntzetu cristianu de s'annoadura chi s'oteniat cun su sacramentu de su batiare. Sa lastra marmòrea est istada, posca, torrada a impreare e, subra de sa cara posteriore, s'ammentat Pascasius, su cale nùmene est craramente ligadu a sa Pasqua e, tando, a su cuntzetu de sa resurretzione. Custu epitaffio si datat a sa fine de su de-V cumintzos sèculu VI p.C. belle. Sos duos corpos interrados in sa tumba serrada cun embrici, Renobata e Pascasius, cun probabilidade fiant membros de sa matessi famìlia.
Si tratat de duos de sas numerosas tumbas epigràficas atzapadas in un'àrea a largu raju cumprèndida intre su viale Trieste e su viale Santu Avendrace. Su fatu chi totus sos epitaffi siant in manera innegàbile de cuntènnidu cristianu e siant istados atzapados in puntos diferentes in s'àrea a fùrriu sa crèsia de San Pedru, at fatu ipotizare chi in sos rodinos b'esseret un'estèndidu campusantu impreadu in sa fase de coladòrgiu de su tardu imperu a su perìodu altomedievale.
Sa crèsia est tzitada comente a "Sanctus Petrus de piscatore" in su documentu de su 1089 cun su cale su giùighe de Casteddu donaiat a sos Vittorini una sèrie de edifìtzios religiosos e, sende chi s'agataiat subra de sa riba de sa laguna de Santa Gilla, at mantentu custa intitolazione, lighende·si a forte a su gremio de sos piscadores.
A sa fine de su sèculu XI est riconducibile s'àbside in grussos blocos calcàreos, disposta a E. In su sèculu XIII sa crèsia aiat subidu una ricostrutzione segundu modos gòticos toscanos, cales si cunformat sa fatzada gòtica. S'àula est istada de su totu torrada a acontzare in edade moderna.

Istòria de sos iscavos
Non sunt istados giutos iscavos archeològicos in s'àrea in tundu sa crèsia de San Pedru, ma petzi iscumbatas de reconnoschimentu superfitziale. Sas epigrafes sunt istadas atzapadas in manera casuale e in momentos diversos, partinde dae s'Otighentos.

Bibliografia
A. Taramelli, Guida a su Museu Archeològicu Natzionale de Casteddu, Casteddu, 1915, p. 144;
L. Pani Ermini-M. Marinone, Museu Archeològicu Natzionale de Casteddu. Catàlogu de sos materiales paleocristianos e altomedievales, Roma 1981;
R. Coroneo, Architetura romànica de sa metade de su Milli a su primu '300, Nùgoro, Ilisso, 1993, ischeda 41;
A.M. Corda, Sas iscritziones cristianas de sa Sardigna anterioras a su sèculu VII, Tzitade de su Vaticanu, 1999, pp. 51-52, 67-68, 75, 93-94, 99-100;
M. Dadea, "San Pedru de sos Piscadores", in M. Dadea-S. Mereu-M.A. Serra, Artzidiòtzesi de Casteddu, collana "Aiat pedidu e arte sacra in Sardigna", Casteddu, Zonza, 2000, pp. 197-198.