Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Casteddu, Crèsia de Santa Lughia de sa Marina

Casteddu, Crèsia de Santa Lughia de sa Marina

Casteddu, Crèsia de Santa Lughia de sa Marina

Sa crèsia de Santa Lughia est de orìgine antiga meda. S'àrea in cale pesat, in sas lestras bighinàntzias de s'iscalu portuale, nd'at semper annoditadu s'importu in su cuntestu sotzio-religiosu de sa tzitade, in totu sas fases de s'isvilupu suo. S'esistèntzia sua est difatis giai testimoniada in època pretzedente sa fundatzione pisana de su Casteddu, acontèssida a su printzìpiu de su sèculu XIII. Sa prima atestatzione documentària torrat a artziare a su 1119 cando, paris cun àteros benes, fiat istada cuntzèdida a su priorato benedetinu de San Saturnino, chi apartenet a sos mòngios de San Vittore de Marsìllia, presentes in Casteddu de sa fine de su sèculu pretzedente. In su 1263 sa crèsia est posca mentovada in sa relatzione de sa bìsita pastorale fata in Sardigna de s'artzipìscamu de Pisa Federico Visconti. Cun sa conchista catalana de su 1326 e sa cunsighente risistemazione urbanìstica de su bighinadu de su portu, chi aiat assùmidu in cuddos annos sas caraterìsticas chi cunservat ancora oe, s'edifìtziu fiat istadu a s'agatare insertadu in sa fita màllia urbana tzitadina, a sa rugrada de tres caminos, e a sa metade de su sèculu XVI est rapresentadu in sa prima bista a istampa de Casteddu, in sa matessi positzione chi òcupat ancora oe.
Cun sa decadèntzia de su priorato vittorino, in su 1405 fiat torradu a s'artzidiòtzesi chi, a su printzìpiu de su Seschentos, l'aiat afidadu a s'arciconfraternita de sa Santìssima Trinidade e Sàmbene de Cristu, chi s'amministró e l'aiat curadu in manera sighida finas a s'ùrtimu pustisgherra.
In sas primas dècadas de su sèculu XVII s'edifìtziu fiat istadu de su totu torradu a costrùere segundu sos cànones contrareformìsticos noos, assumende caraterìsticas sìmiles a sas de àteras crèsias tzitadinas costruidas in sos matessi annos, cun un'ischema a navada ùnica cun ses capellas laterales e furriadas a carrada. Su presbitèriu cuadradu e sopraelevato fiat imbetzes cobertu cun un'elegante cùpula emisfèrica. S'intrada s'aberiat subra de sa bia Bartzellona, s'artèria printzipale de su bighinadu.
In su cursu de sos sèculos si fiat arrichidu de interessantes òperas de arte, oe in parte visìbiles in su serente Museu de su Tesoro de Santa Eulalia. A sos annos 1910-1912 torrat a artziare unu àteru importante interventu de restàuru, chi aiat dadu a s'internu s'aparatu decorativu visìbile nou in sas foto istòricas. Iscampada pro duas bias a sa partziale demolitzione giai prevìdida dae sos pranos reguladores de Gaetano Cima de su 1858 e de Giuseppe Costa de su 1890, chi previdiant s'isparghidura de sa bia Sardigna mediante sa bogadura de sas capellas de su ladu sud, e essida agiumai indenne dae sos bombardamentos de su 1943, sa crèsia fiat istada posca derrùida belle in manera integrale dae su Gèniu Tzivile in su 1947, in cantu sos pranos urbanìsticos noos previdiant a su logu suo sa realizatzione de una pratza. De sa crèsia subravivet totu su chirru deretu cun sas tres capellas laterales e sa sacrestia. In tempos reghentes su rùdere est torradu a èssere ogetu de atentzione a banda de sa comunidade sientìfica e de sa tzitadinàntzia, cun interventos chi nd'ant promòvidu sa valorizatzione e una sèrie de campagnas de iscavu chi sunt torrende importantes tassellos de sa longa istòria sua.

Bibliografia
G. Spano, Guida della città e dintorni di Cagliari, Cagliari, A. Timon, 1861, pp. 194-196.
M. Cadinu, I documenti d’archivio per la storia del rudere della chiesa di Santa Lucia della Marina di Cagliari, in “Notiziario Archivio Storico Diocesano Cagliari”, anno VIII, 17 (dicembre 2010), pp. 18-28.
M. Cadinu, Il rudere della chiesa di Santa Lucia alla Marina di Cagliari. Architettura, archeologia e storia dell’arte per il recupero di un luogo della città medievale, in “Ricerca e confronti 2010 (Supplemento ad ArcheoArte 1)”. Atti delle giornate di studio di archeologia e storia dell’arte a 20 anni dall’istituzione del Dipartimento di Scienze Archeologiche e Storico-artistiche dell’Università di Cagliari (Cagliari, 1-5 marzo 2010), 2012, pp. 543-575.
R. Martorelli (ed.), Cagliari, Santa Lucia. Progetto di indagini archeologiche e di recupero di una delle più antiche chiese della città, in “Layers”, 2, 2017, pp. 133-231.
F. Virdis – S. Cuccu, Documenti sull’architettura religiosa in Sardegna: Cagliari, vol. II: (1556-1733), Lanusei, L’Ogliastra, 2018, pp. 167-182.

Categoria Struttura: Monumentu o Cumplessu monumentale

Tipologia Contenuti: Architetura religiosa
Archeologia

Fruibilità: Abertu

Provincia: Tàtari

Comune: Cagliari

Macro Area Territoriale: Sud Sardigna

CAP: 09124

Indirizzo: via Sardegna/via Barcellona, s.n.c.

Telefono: +39 333 9973797

Email: infoeprenotazioni@mutseu.org

Sito Web: www.mutseu.org www.santaluciacagliari.com

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro tènnere informatziones semper agiornadas subra de sos oràrios de atzessu e subra de sos billetes si cussìgiat de consultare sa pàgina dedicada de su sitiadu web de su gestore.

Modalità di accesso: a pagamentu

Informazioni sui servizi: Pro sos grupos chi recherent sa bìsita ghiada est netzessària s'aparauladura antitzipada, est possìbile a cuncordare sos oràrios in sede de aparauladura.

Aggiornamento

27/1/2026 - 15:56

Servizi

Visite guidate Visite guidate

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia