Un'istòria pro frammentos

Pedra fita de Sueddi. Foto de Valentino Cominotti, 2017, de Catàlogu BBCC RAS

Un'istòria de s'arte altomedievale in Sardigna est possìbile petzi comente a istòria de frammentos, siat pitòricos siat mescamente iscultòreos.
Nche si referit siat in elementos mutili, siat in elementos intregos, ma oramai in foras de cuntestu e duncas interpretabili petzi in su cuadru de una ricostrutzione globale de su momentu istòricu, de pretzisare intre sa fine de su IV e sas primas dècadas de su sèculu XI.
Si tratat mescamente de isculturas marmòreas, chi apartenent a s'istrutura e a s'arredu architetònicu de sas crèsias.
Sos frammentos derivant in antis totu de sarcòfagos; cumprendent capitellos, bases, curnisas e àteros elementos chi costituint parte integrante de s'architetura; e acudint, in fines, dae sa segadura de architraves, pilastrini e plutei de retzintzione presbiteriale, de cunsiderare su netzessàriu cumplementu iscultòreu de s'istrutura architetònica.
Pro su prus datàbiles subra de sa base de sa figuratzione o in manera simpre de sos motivos de ornadu, sunt a bortas assotziados a iscritziones, in particulare cuddas greco-bizantinas, chi cunservant mentovu de sos primos giùighes, intre cuddos casteddàios de cales siat abarrada memòria istòrica.
In s'òtica de sa chirca interdisciplinària, furriada a colmare cun s'archeologia sa nòdida farta de fontes subra de sa Sardigna altomedievale, sos frammentos pitòricos e iscultòreos partètzipant de sa generale cunditzione de "fòssiles-ghia", assegnabile a àteros relitos de su superstrato culturale greco-bizantinu: "elementos - comente aiat iscritu Giandomenico Serra - atzapados in sa limba, in sos nùmenes de logu e de pessone de sa tziviltade e de s'istòria bizantina in Sardigna: nùmenes personales de sos membros de sas famìlias sennoriles de sa Sardigna medievale, nùmenes personales sardos, comente si siat cunformados in sos sonos a esemplares bizantinos, tìtulos bizantinos de crèsias antigas anterioras a su Milli, nùmenes de istatziones militares bizantinas, rastros de sa ripartizione territoriale de sa Sardigna bizantina, nùmenes de logu de orìgine bizantina, rastros in sa limba sarda de impreos, creìngios e traditziones bizantinas".

Aggiornamento

27/5/2026 - 15:11