In una Sardigna chi, a s'incras de sa prima cuntierra mundiale, at a bìdere in manera drammàtica riesplodere su problema de s'autonomia regionale in s'àmbitu de sa situatzione de conflittualità non prus de pòpulos ma de classes, destinada a giùghere s'Itàlia a su regìmene fascista, sos pintores Giuseppe Biasi e Filippo Figari ant a rispòndere a sos bisòngios de fàbricu de s'identidade cun sèberos figurativamente diversas, ma acumonadas dae sa sustantziale adesione a un'atitudine tesa a trasfigurare sa cumplessa realidade de s'ìsula in crae de sublimatzione in su mitu.
Giuseppe Biasi at a ligare su nùmene suo a sas illustratziones pro sa narrativa de Grazia Deledda, aviende·si in sos annos binti cara a sa produtzione de òperas de cavalletto, semper prus caraterizadas dae sa trasliteratzione fiabesca de su "pobulare" sardu, cun ogni evidèntzia rassicuranti respeto a sos modestos bisòngios de unu cumandu privadu, de raju non petzi locale, finas a coronare sa personale seberada de evasione cun sa permanèntzia in Àfrica (1924-27), de sighida a su cale s'at a dedicare a sa pintura de òperas sena àteru dèchidos ma sena remèdiu allacanadas a unu gustu esòticu no in manera polìtica curregidu, in su su momentu chi s'iscena artìstica natzionale at a èssere dominada dae sas tendèntzias plàsticas de su classitzismu de regìmene.
Filippo Figari at a resèssere imbetzes a monopolizare su cumandu pùblicu, realizende un'a pustis de s'àteru sos grandu tziclos pro su Palatzu tzìvicu e unos àteros edifìtzios pùblicos de Casteddu, finas a su limenàrgiu de sos annos Trenta, e vinculende fintzas issu sas sèberos suos e sa produtzione sua a sas iconas tzelebrativas de una bisione figurativa e de unu sentimentu antistòricu, chi giai si cunfigurat in sos tèrmines de vagheggiamento de un'ambiente "primitivu" - su de sa Sardigna rurale contraposta a sa moderna - cualificadu comente a arcàicu in su su momentu chi orit a sa dimensione tasida de s'eventu sena tempus, ingannevolmente immòbile in unu cuadru sòtziu-culturale isolanu e natzionale in su cale, in realidade, medas cosas andaiant a sa lestra mudende.
MONOGRAFIE
G. Altea, Giuseppe Biasi. Nuoro, Ilisso, 2004 (I maestri dell'arte sarda; 1);
G. Murtas, Filippo Figari. Nuoro, Ilisso, 2004 (I maestri dell'arte sarda; 2).
Aggiornamento
Commenti