Eneolìticu mèdiu

Goni, Alliniamentu de Menhir de Pranu Muttedu. Foto de Luca Doro, 2016, de Catàlogu Beni Culturales RAS

A custa fase (2.600-2.400 a.C.) apartenent sas culturas de Filigosa e de Abealzu. Sos manufatos tzeràmicos pertinentes a custas culturas acudint belle petzi dae cuntestos funeràrios e cunsistent in vasos de sas formas tìpicas.
Sa cultura de Filigosa traet su nùmene dae sa tumba I de s'omònimu giassu in territòriu de Macumere. Tìpicos de custa cultura sunt sos vasos a su sòlitu de piticas dimensiones, non decorados o decorados a impressione o a intzisione; pesos de telàrgiu; fusaiole; puntas de fritza in ossidiana; collanas in arghidda; ossu e conchiglia; ogetos in ràmene e prata.
Sa cultura de Abealzu (in manera lèbia prus tarda) traet su nùmene pròpiu dae s'omònima necròpoli in territòriu de Osilo.
Tìpicos de custa cultura sunt sos vasos a fiasco decorados cun formas mammellari, chi agatant cunfrontos cun vàrios ogetos de s'àrea peninsulare e de s'àrea franco-isvìtzera.
De grandu rilievu sunt in prus sos menhir antropomorfos e sas istàtuas-menhir, atzapadas a Goni e in su Sarcidanu-Mandrolisai. Sas istàtuas-menhir sunt a s'ispissu definidas "armadas" pro sa presèntzia de unu pugnale a dòpia lama, interpretadu comente a sìmbulu de su podere, e de una figura in sa parte arta de s'istàtua, denumenada "bortadu" e interpretada comente a sìmbulu funeràriu.
Paret tzerta s'atributzione a s'Eneolìticu mèdiu (fortzis pertinentes a sa cultura de Filigosa) de sas statuette de "dea mama" de su tipu gai naradu "a traforu".
A custu momentu cronològicu e culturale andat ricondotto fintzas s'altare de Monte de Accoddi (Tàtari). Si tratat de una prataforma tuva-piramidale subra de cale fiat istadu fraigadu unu sacello cun pigada de atzessu. La format de custu istraordinàriu monumentu èvocat sas "ziqqurat" mesopotàmicas.

Aggiornamento

16/7/2025 - 15:43