Triè, Tumba de gigantes de Osono

Su monumentu pesat in su nord de s'Ogiastra, in sa badde de Osono, inghiriada dae montigros e dominante a S/SI sa pranura de Ardali, finu sa mare de Arbatax.
S'interru, pro sas caraterìsticas singulares suas, rapresentat unu de sos monumentos prus interessantes de s'Ogiastra.
Orientada a S/SI, pesat subra de unu terrinu in lèbiu pendio; pro recuperare su pranu orizontale de sa càmera est istadu fraigadu unu tùmulu - realizadu cun blocos de granitu e scisto locales e de calcare biancu - chi presentat su ladu s. gradonato, a càusa de su majore dislivellu. Fintzas s'esedra si presentat in lèbia pendèntzia cara a s'esternu.
A s'interru (lungh. m 22,65; largh. max. de su tùmulu m 16,50) s'atzedet mediante un'intrada architravato chi introduit in su vanu funeràriu (lungh. m 10,25).
Sa càmera funerària est costruida cun blocos de granitu dispostos subra de filari irregulares aggettanti. Sa cobertura est in piattabanda, de issa permanentant in òpera sete grandu lastrones.
S'emiciclo de s'esedra (arcu m 19,10), chi presentat subra de su retro istruturas muràrias de amparu de su tùmulu, est realizadu cun mannos ortostati de granitu, sos monolites si presentant oe aterrados o truncados.
Sos materiales atzapados in su cursu de s'iscavu cunsentint de datare sas fases de impreu de s'interru a su Brunzu mèdiu, reghente e finale; est documentada fintzas una fase de de su sèculu III p.C.
A 2 km de distàntzia de sa tumba pesat su nuraghe Bau Nuraxi.

Istòria de sos iscavos
Sa tumba est istada fossada in su 1989-90 de Mario Sanges.

Bibliografia
M. Sanges, "Su cumplessu nuràgicu Bau Nuraxi", in Chida de sos benes culturales: 10 annos de attivita in su territòriu de sa provìntzia de Nùgoro, Nùgoro, Soprintendenza Archeològica pro sas provìntzias de Tàtari e Nùgoro, Ufìtziu operativu de Nùgoro, 1985, p. 89 ss;
M. Sanges, "Tumba de gigantes de Osono", in Archeologia e territòriu, Nùgoro, Ilisso, 1990, pp. 169-172.
C. Nieddu, "Tumba de gigantes de Osono", in C. Nieddu (a cura de) Sitos archeològicos de Ogiastra, Tortuelie 2006, pp. 56-57.

Comente arribbare
Dae Tortuelie si cursat a N de sa tzitade sa SS 125, rugrende Lotzorai. A pustis de belle km 7 s'acumprida a s. subra de sa SP 55, deretu a Triè. Aia cursadu belle km 6, s'adobiat subra de sa s. su caminu comunale chi ghenna a sas benas de Osono e Bau Nuraxi; si cursant km 4,2, finas a sa fine de su tretu asfaltadu e si sighit – a pustis de àere coladu su nuraghe Bau Nuraxi – pro àteros km 3 belle. Si lassat sa màchina in su piatza·las de sa bena de Osono e s'imbocca a s. una stradina isterrada chi si partit pro pagas chèntinas de metros in antis de lòmpere a s'ispiatzu de sas benas; sa tumba est bene visìbile subra de una modesta altura.