Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Tratalias, Crèsia de Santa Maria e Museu de su Territòriu

Tratalias, Crèsia de Santa Maria e Museu de su Territòriu

Tratalias, Crèsia de Santa Maria e Museu de su Territòriu

Sa crèsia de Santa Maria, paris cun s'in tundu burgu medievale, costituit in su cumplessu s'àrea de su Museu de su Territòriu de Tratalias. Sa crèsia, inserrada in su burgu antigu, s'erge imponente intre sas casupole de modesta artària e dimensiones reduidas, oe in parte torradas a acontzare e cunvertidas a impreos prus dèghidos a bisòngios turìsticos.
Santa Maria de Tratalias, unu tempus catedrale, rapresentat unu de sos edifìtzios prus intatos e fintzas pro custu importantes in su panorama romànicu sardu.
S'istòria sua si ligat a sos fatos de sa diòtzesi de Surcis, de cale Tratalias fiat istada sede intro su 1218 a pustis de Santu Antiogu, a pustis de su spopolamento de su giassu costeri, e in antis de su trasferimentu a Igrèsias in su 1503. A pustis de sa ruta de su giuigadu de Casteddu in su 1258, sa "villa" de Tratalias fiat colada a sa famìlia pisana de sos sennores de sa Gherardesca, chi nd'aiant mantentu sa propiedade, comente a feu cuntzèdidu dae sos soberanos catalano-aragonesos, fintzas a pustis de su 1324.
Duas iscritziones (1213 e 1282) signant su cumintzu e sa fine de sos traballos de fràigu de sa catedrale: sa prima est in s'internu de s'àbside e sa segunda est riferibile a su pulpito iscumpartu, in manera antiga adossadu a su de tres pilastros a manca.
Sa crèsia (m 30 x 13, arta 12 m belle), in pedra sedimentària e vulcànica locale, tenet fundu a tres navadas aiat partzidu de arcadas a totu de ses impostadas subra de pilastros cuadrangulares sagomati a sos spigoli. S'àbside est in N/O. Sa cobertura est de linna.
Sa fatzada s'articulat in duos òrdines. Su primu est partzidu in tres ispigros: sos laterales sunt lisos, si s'eccettua sa presèntzia de duos rombos isculpidos in negativu, mentras cuddu tzentrale est ocupadu dae su portale, cun stipiti chi reent un'architrave e un'arcu de iscarrigamentu a totu ses concruidu dae unu chìgiu isculpidu cun motivos vegetales. S'ischema si repitet in sos portales laterales: cuddu N si signalat pro s'arcu de iscarrigamentu a ses agudu e mescamente pro s'architrave in cale campeggiano duos leones afrontados in rilievu. Su segundu òrdine de fatzada contat unu solu ispigru in su cale s'aberit su rosone lobato. Concruit su prospetu unu frontone cun iscala.
In ambos òrdines si disponent archetos subra de peducci cun sugetos vegetales, presentes fintzas in sos prospetos laterales e in cuddu absidale. Custos ateretantu ripropongono, mediante s'impreu de sas lesene, sa matessi partzidura in ispigros. Unu frontone lisu e forato de una lughe a rughe concruit su prospetu absidale.
A s. e a d. intrende a s'àula, sunt muradas in sa controfacciata duas epigrafes, una de sas cales giughet su nùmene de Guantino Cavallino. Nella navatella N est apicadu unu trittico pitòricu de su Chimbighentos.

Istòria de sos iscavos
Signalada finas dae su sèculu XIX de Giovanni Spano, sa crèsia est istada ogetu de chirca fintzas in su cursu de su XX, impinnende Dionigi Scano, Raffaello Delogu, Renata Serra e Roberto Coroneo in aprofundimentos chi nde crarint sos aspetos istòricos e artìsticos.

Bibliografia
D. Scano, Storia dell'arte in Sardegna dal XI al XIV secolo, Cagliari-Sassari, Montorsi, 1907, pp. 141-152;
R. Delogu, L'architettura del Medioevo in Sardegna, Roma, La Libreria dello Stato, 1953, pp. 171-173;
R. Serra, La Sardegna, collana "Italia Romanica", Milano, Jaca Book, 1989, pp. 78-100;
R. Coroneo, Architettura romanica dalla metà del Mille al primo '300, Nuoro, Ilisso, 1993, scheda 93;
R. Coroneo-R. Serra, Sardegna preromanica e romanica, collana "Patrimonio artistico italiano", Milano, Jaca Book, 2004, pp. 287-291;
R. Coroneo, Chiese romaniche della Sardegna. Itinerari turistico culturali, Cagliari, AV, 2005, p. 104.

Comente arribbare
Imboccata dae Casteddu sa SS 130, s'acumprida pro Biddamatraxa conca a Carbònia e si sighit pro Santu 'Uanni Sruexu, coladu su cale, a pustis de pagos km, s'acumprida a s. e si sighit pro s'abitadu betzu de Tratalias ue in pratza Chiesa s'erge s'ex catedrale de Santa Maria.

Categoria Struttura: Monumentu o Cumplessu monumentale

Tipologia Contenuti: Architetura religiosa

Fruibilità: Abertu

Provincia: Sud Sardigna

Comune: Tratalias

Macro Area Territoriale: Sud Sardigna

CAP: 09010

Indirizzo: piazza Chiesa, s.n.c. - località Vecchia Tratalias

Telefono: +39 0781 688046

Email: ufficioturistico@comune.tratalias.ca.it ufficioturistico.tra@tiscali.it stagecoop@tiscali.it

Facebook: www.facebook.com/trataliasturismo

ottobre - marzo

Martedì - Mercoledì - Giovedì - Venerdì - Sabato - Domenica

09:00 - 13:00

Martedì - Mercoledì - Giovedì - Venerdì - Sabato - Domenica

15:00 - 17:00

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Si cussìgiat de mutire in manera antitzipada s'ufìtziu informatziones turìsticas de su comunu de Tratalias pro tènnere informatziones agiornadas subra de sos servìtzios e sos oràrios de atzessu a sos nùmeros +39 0781 688046 o bia de curreu eletrònicu. Pro cunsistentes tropas sa gestione podet frunire assistèntzia ricettiva e servìtzios, previa aparauladura antitzipada, fintzas a su de foras unos oràrios definidos.

Modalità di accesso: a pagamentu

Biglietti :

  • Intreu : 5 €, dae 17 a 65 annos, .

  • Reduidu : 2.5 €, minores de sos 10 annos a sos 17 annos, adultos in prus de sos 66 annos , grupos in prus de 20 pessones, classes iscolàsticas de cada òrdine e gradu, .

  • De badas : 0 €, isentos e acumpangiadores, ghias e acumpangiadores turìsticos, dotzentes acumpangiadores de classes iscolàsticas, minores finas a sos 9 annos acumpangiados dae sos babbos, istudiosos autorizados dae: Soprintendenze, entes locales e entes istatales, pro totus in casu de aberturas ispetziales pro particulares eventos previa comunicatzione pùblica, .

Informazioni sui servizi: Acanta su tzentru acasàgiu de su "Burgu Medievale de Tratalias" su servìtziu de bìsitas ghiadas est fatu pro sos grupos subra de tres scaglioni: 09:00 - 10:45 - 12:00; chi est possìbile a prenotare de su primu mangianu.

Aggiornamento

10/5/2026 - 13:40

Servizi

Bookshop Bookshop

Visite guidate Visite guidate

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia