Sìnnai, Nuraghe de Santa Itroxia

Su monumentu est situadu subra de su coddu de unu montigru a sas pende·nos de su monte Tratzalis. Sa positzione dominante de su nuraghe permitet de osservare sos terratzos alluvionales de su Campidanu de Casteddu ue giughent sas baddes bighinas, cun ampra bista subra de su golfu de Casteddu.
Su nuraghe de Santa Itroxia, monotorre a fundu tzirculare (m 11,50 de diàmetru esternu), s'adossat - in su cuadrante espostu a O - a un'ispuntone de roca naturale. Su paramentu muràriu esternu est costituidu dae grussos blocos de granitu porfiroide, agigu sbozzati e dispostos a filari orizontales. S'intrada a su monumentu, furriadu a S, ponet in unu passadissu (m 3,10 de longària) in manera lèbia strombato cara a l'interno (sa larghesa colat dae m 1,50 acanta s'intrada a m 1,76 in s'oru de sa càmera). In su muru s. de su passadissu s'aberit sa ghenna de su vanu de s'iscala, a andamentu elicoidale, chi cunservat oto istradeddas.
Sa càmera tenet pranta tzirculare (m 5,80/5,50 de diàmetru) e un'artària màssima resìdua de m 1,78. S'òpera murària est costituida dae pedras de vàrias dimensiones, agigu sbozzate e dispostas a filari non regulares cun numerosas zeppe de camedda. A sos chirros de sa càmera si disponent, in ischema cruciforme, tres vanos nitza.
A s'istadu atuale de sas chircas, su cuntestu de Santa Itroxia faghet a ascrìere a sos tempos de su Brunzu mèdiu e fortzis de su Brunzu reghente.
In su matessi àmbitu territoriale sunt presentes duas tumbas de gigantes costruidas cun blocos dispostos a filari.

Istòria de sos iscavos
Su giassu est istadu fossadu in su 1980 e in su 1982 de Silvana Giorgetti.

Bibliografia
S. Giorgetti, "Su bidditzolu de Santa Itroxia in su territòriu de Sìnnai", in Studios Sardi, XXVI, 1981-85, pp. 17-30;
M.R. Manunza, "Testimonias de cultura materiale de su brunzu mèdiu a s'edade de su ferru in s'agru de Sìnnai", in Cartulàrios-Ministèriu pro sos benes culturales e ambientales. Soprintendenza archeològica pro sas Provìntzias de Casteddu e Aristanis, 19, 2002.

Comente arribbare
Acudende dae Settimo San Pedru, si rugrat totu s'abitadu de Sìnnai e s'essit dae sa parte oposta in unu caminu comunale chi si dirighet, a Nord-est, cara a su massissu de Sete Frades. A pustis de unos 8 km, su caminu costeggerà, a manca, sa bassa altura subra de cale pesat su cumplessu nuràgicu, a sos pees de su monte Tratzalis.