Sant'Anna Arresi, Nuraghe Arrèndidos

Su nuraghe, oe inserradu in su paisu de Sant'Anna Arresi, in su bassu Surcis, pesat in una pranura alluvionale, a km 5 de su mare. Dòminat de una positzione torrada a pesare in manera lèbia sa pranura e unu sistema de istagnos collegadu cun costas frunidas de fàtziles aprodas.
S'edifìtziu est de su tipu "a tancato", cun una turre printzipale a N (diàmetru esternu belle m 13; artària resìdua m 7) e una turre segundària a S (diàmetru esternu m 4; artària resìdua m 2,5) saldada a sa prima a traessu de duos bratzos muràrios retu-curvilinei chi racchiudono una corte interna. Nudda restat de s'originària tzima terrazzata de su monumentu ne de sas coberturas a "tholos" de sas càmeras internas.
Su nuraghe est costruidu in òpera tziclòpica cun blocos de carcare dolomìticu caraterizados dae una tessidura irregulare meda. Bi s'atzedet a traessu de su bratzu muràriu orientale, ue s'aberint unu bell'intrada iscumpassada dae unu mannu meda architrave de granitu e unu passadissu subra de sas cales muros s'afrontant duas nitzas.
Su passadissu ponet in sa corte; inoghe s'incrarant, de pare a pare a N e a S, sas intradas de sa turre printzipale e de sa turre segundària.
S'intrada de sa turre majore, costituidu dae duos limenàrgios e unu longu passadissu, est sopraelevato respetu a su pranu de sa corte e de sa càmera interna. Subra de sa d. de su passadissu est ricavadu unu vanu tzurpu, cun probabilidade una garitta de guàrdia, mentras subra de sa s. s'aberit s'imbuccadura de una ripidissima e istrinta iscala intramuraria chi in orìgine giughiat a su terratzu superiore. In sos muros de sa càmera interna sunt ricavados tres nitzas dispostas a rughe e sopraelevate respetu a su pamentu, chi deviant fungere de giacigli.
Sa turre segundària, fintzas issa atzessìbile a traessu de unu passadissu, presentat in su muru E de sa càmera duas irregulares nitzas contigue, una de sas cales sopraelevata.
Su fràigu est datadu a su XV-sèculu XIV a.C., edade de su Brunzu mèdiu.

Istòria de sos iscavos
Su nuraghe fiat istadu fossadu in su 1974 de Enrico Atzeni e Remo Forresu. Sas chircas aiant riveladu una frecuentatzione de su giassu finas dae su Neolìticu reghente. Duas funtanas nuràgicas fiant istadas localizadas a E e a O de su monumentu.

Bibliografia
M. Frau-R. Monticolo, Surcis: ghia archeològica: Cala Seda, Carbònia, Carluforti, Gibba, Masainas, Narcau, Nuxis, Perdaxus, Piscinas, Portescusi, S. Giovanni Suergiu, S. Anna Aia arrèndidu, Santadi, S. Antìogu, Teulada, Tratalias, Sa Baronia, Florèntzia, Arte e Natura, 1990, pp. 34-36.