Cuartu Sant'Aleni est sa de tres tzitade de sa Sardigna, a pustis de Casteddu e Tàtari, e tenet totu sas caraterìsticas de unu tzentru urbanu de mèdia mannària. Su campusantu modernu in su cale pesat sa crèsia de San Pedru Apostolo est a curtzu a unu ponte romanu, acanta s'antigu caminu de Carales a Ferraria.
Sa crèsia "sancti Petri de Pont" fiat istada donada a sos mòngios vittorini de Marsìllia in su 1119 e compare ancora intre sos possessos de s'òrdine benedetinu frantzesu finas a s'ùrtimu imbentàriu de su 1338.
Sa crèsia est mononavata. Sas formas suas torrant a artziare a una ricostrutzione operada in su sèculu XIII. Sa fatzada est realizada in carcare e arenaria, gasi comente sos archetos subra de sos terminales de sos costàgios; su restu de s'istrutura est in pietrame mistu. S'àula est scandita de arcos de fatura gòticu-catalana.
Sa fatzada romànica culmina cun unu campanile a vela, a su de suta de su cale s'aberit una bifora; una teoria de archetos partzit in manera orizontale s'ispigru. Ulteriora iscansione si tenet pro mèdiu de duos lesene a soffietto chi de sa base arribbant finas a metade de sa fatzada, incuadrende su portale e spartendo sa parte bassa de s'ispigru in tres setores: a s'in subra de su portale s'agatat una curnisa modanata, mentras duas filas orizontales de contzet acasàgiant allògios pro batzinos tzeràmicos oramai pèrdidos. Unos cantos archetos de su costàgiu S sunt decorados cun conca taurina o rughe reta de una pitica manu.
Istòria de sos istùdios
Intre sas primas tzitas s'annovera sa boghe "Quarto" (1847) de Vittorio Angius, in su "Ditzionàriu" de su Casalis. A sos cumintzos de su sèculu sutzessivu data s'istùdiu de Dionigi Scano (1907), sighidu posca de Raffaello Delogu (1953). De su 1972 est s'artìculu de Gianni Montaldo, in manera esprìmida dedicadu a sos aspetos architetònicos de sa crèsia; de su 1988 sa monografia de Ida Nche fàghere subra de su patrimòniu artìsticu de Cuartu Sant'Aleni. Si signalat in fines sa sintètica ischeda de Roberto Coroneo (1993).
Bibliografia
V. Angius, "Quarto", in Goffredo Casalis, Ditzionàriu geogràficu istòricu-istatìsticu-cummertziale de sos Istados de S.M. su Re de Sardigna, XVI, Torinu, G. Maspero, 1847, pp. 27-52;
D. Scano, Istòria de s'arte in Sardigna de su XI a su sèculu XIV, Casteddu-Tàtari, Montorsi, 1907, p. 328;
R. Delogu, S'architetura de su Medioevu in Sardigna, Roma, Sa Libreria de s'Istadu, 1953, pp. 191-192;
G. Montaldo, "Sa Crèsia de San Pedru de Ponte, Cuartu Sant'Aleni (Sardigna meridionale)", in Bulletinu Tècnicu de tres meses de su Tzìrculu culturale Ingenieris e Architetos sardos, XXIII, 1972, pp. 29-39;
I. Nche fàghere, Cuartu Sant'Aleni. Arte religiosa de su Medioevu a s'Otighentos, Casteddu, Stef, 1988, pp. 51-64;
R. Serra, Sa Sardigna, collana "Itàlia romànica", Milanu, Jaca Book, 1989, pp. 358-359;
G. Struglia, sos de I nùmenes de logu de su territòriu de Cuartu Sant'Aleni. Acrarimentu-Guida, Cuartu Sant'Aleni, Prestampa, 1992, p. 175;
R. Coroneo, Architetura romànica de sa metade de su Milli a su primu '300, Nùgoro, Ilisso, 1993, ischeda 42;
R. Coroneo, Aiat pedidu romànicas de sa Sardigna. Itinerari turìsticu-culturales, Casteddu, AV, 2005, p. 94.
Tipologia Contenuti:
Architetura religiosa
Provincia: Casteddu
Comune: Quartu Sant'Elena
Macro Area Territoriale: Sud Sardigna
CAP: 09045
Indirizzo: via Guglielmo Marconi, s.n.c.
Aggiornamento
Dove si trova
Video
Commenti