Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Portu Turre, Necròpoli de Su Crucifissu Mannu

Portu Turre, Necròpoli de Su Crucifissu Mannu

Portu Turre, Necròpoli de Su Crucifissu Mannu
Domus de janas VIII de Su Crucifissu Mannu, Foto de Luca Doro, 2016, de Catàlogu BBCC RAS

Sa necròpoli s'aberit in unu bancu calcàreu, in localidade Li Lioni, a pagos km de su Golfu de s'Asinara, in sa Sardigna nord-otzidentale.
Sa necròpoli cumprendet a su mancu 22 interros, unas cantas cales, atzapadas segliadas, documentant singulares pràticas de su sepulcru. Sos ipogeos sunt atzessìbiles mediante un'intrada a pozzetto verticale o a traessu de unu passadissu ("dromos") discendente. Sas planimetrie, prusaprestu articuladas - tìpicas de sas necròpolis ipogeiche de su Tataresu - presentant numerosos vanos dispostos a inghìriu a un'ampra càmera printzipale.
Intre sos interros sinora atzapadas, si signalant sas tumbas VIII, XII e XXI, pro sa cumplessidade de s'impiantu planimètricu e pro sa presèntzia de elementos simbòlicos (protomi bovinas) isculpidos a sos muros. Sa tumba VIII s'assentat de unu breve "dromos" chi introduit in duos piticos vanos cuadrangulares; de custos si colat a un'ampra tzella retangulare a inghìriu a sa cale si disponent deghe vanos segundàrios. Cantecantu interessante su portellu abertu subra de su setore deretu de su muru de fundu, sovrastato de duos protomi inscritte, de tipu lineare.
Sa tumba XII s'assentat de bene 15 vanos. Unu longu "dromos" ponet in un'anticella, de dimensiones reduidas, subra de sa cale muru deretu s'incrarat unu vanu cuadrangulare chi ponet in unas àteras bator càmeras. Subra de su fundu de s'anticella est su portellu de intrada - cun chiusino ancora adagiato subra de su limenàrgiu - a sa tzella printzipale; a fùrriu a custa si disponent unos àteros sete ambientes de diferente planimetria. Sa tumba XXI, a dolu mannu iscalabrada dae traballos de cava, mancat de belle totu s'artadu originàriu. De s'interru si cunservant, in ala, su pozzetto de intrada, una pitia anticella e oto vanos comunicantes.
In sa prima tzella, subra de su muru deretu, sunt presentes duos protomi taurinas acostadas, realizadas a bassu rilievu. Sas figuras sunt de tipu naturalìsticu, cun corna lunadas impostadas subra de su murru de su bovinu: custu est rapresentadu in unu casu de unu rilievu a forma de trapètziu e in s'àteru de unu listello retangulare verticale. In edade romana, diversas tumbas fiant bènnidos iscalabradas dae sos traballos de fàbricu de su caminu chi uniat Turris a Karales, testimoniada dae sas profundas tulas de sas carreggiadas.
Sa necròpoli est datàbile a su neolìticu finale, cun fases de s'Eneolìticu e de su Brunzu antigu (3200-1600 a.C.).

Istòria de sos iscavos
Su cumplessu fiat istadu fossadu in su 1956 e in su 1972-80 de Maria Luisa Ferrarese Ceruti.

Bibliografia
M. L. Ferrarese Ceruti, "La Tomba XVI di Su Crucifissu Mannu e la cultura di Bonnànaro", in Bullettino di paletnologia italiana, 81, 1972-74, pp. 113-210, figg. 1-40;
M. L. Ferrarese Ceruti, "Le necropoli di Su Crucifissu Mannu-Portotorres e di Ponte Secco-Sassari", in Atti del I convegno La cultura di Ozieri: problematiche e nuove acquisizioni, (Ozieri, gennaio 1986-aprile 1987), Ozieri, 1989, pp. 37-47.

Comente arribbare
Cursare sa SS 131 in diretzione de Portu Turre finas a su Km 224,1; svoltare a dereta in una stradina a fundu naturale e la cursare finas a sa fine (unos 400 metros): sa necròpoli est situada subra de su tavolato calcàreu a manca de su biculeddu.

Tipologia Contenuti: Cumplessu archeològicu
Archeologia

Fruibilità: sitiadu non gestidu

Provincia: Tàtari

Comune: Porto Torres

Macro Area Territoriale: Nord Sardegna

CAP: 07046

Indirizzo: SS 131 - località Su Crucifissu Mannu

Aggiornamento

30/4/2026 - 19:52

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia