Argomenti
Argomenti
Su territòriu de Illorai, in su coro de su Goceano, tenet testimonias archeològicas giai de su Neolìticu, comente a dimustrat sa necròpoli de Molia, unu cumplessu de domus de janas datadas a su 3000-2500 a.C. Intre sas domus ispicat pro importos sa gai narada Tumba de su Capo, un'ipogeu pluritzellulare chi agatat raffronto cun sa Tumba VII de Santu Andrea Priu acanta Bonolva. S'est ipotizadu chi su geògrafu Tolomeu, cando in s'II sèculu d.C. iscriiat de s'antiga tzitade romana de Abbas Lesitanae o Lesiada, fagheret riferimentu in Illorai, ma non s'ant datos archeològicos chi cunfirment s'identificatzione.
Su primu momentu edilìtziu de su Ponte Ezzu est istadu atribuidu a s'edade romana. Aiat subidu destruiduras e acontzos finas a sa prena edade medievale cando, pro òpera de maestranze pisanas, aiat tentu s'assentu definitivu suo.
Sos Pisani aiant realizadu unu ponte a ischina de àinu pro agiuare su coladòrgiu de un'isponda a s'àtera de su riu. Su monumentu est costituidu dae tres arcadas a ses agudu, de cale cudda tzentrale prus ampra e arta de sas laterales (m 6,25 de artària pro m 5,50 de diàmetru). Sa robusta istrutura sua imbarat subra de sa roca granìtica in s'oru de su riu. Sas duas arcadas laterales teniant funtzione de sfiatatoio cando sa portada de su riu Tirso creschiat in manera notèvole minetzende de rèndere impraticàbile su ponte.
Vittorio Angius iscriet chi, pro lu fraigare, fiant istados impreados blocos dae pedra de colore ispanu bènnidos de sa cava de Pabude in su territòriu montagninu de Bolòtana; nen loda, in prus, su disinnu perfetu e sa robustesa e referit una traditzione antiga, ma non cunfirmada dae datos istòricu-arheologici, chi atribuiat sa realizatzione sua a sa voluntade de Eleonora de Arborea.
Oe faghet a l'ammirare intatu, pro totus sos suos 35 m de longària: Ponte Ezzu dimustrat de èssere, in manera relativa a sas istruturas de custu tipu, fortzis sa mègius cunservada in Sardigna, nointames apat dèvidu cuntrastare durante sèculos las frecuentet e bundantes prenas de su riu.
Istòria de sos istùdios
Pagos sunt sos contributos chi signalant su monumentu, ancora in manera sustantziale inèditu.
Bibliografia
V. Angius, "Illorai (abbas)", in G. Casalis Ditzionàriu geogràficu istòricu-istatìsticu-cummertziale de sos Istados de S.M. su Re de Sardigna, III, Torinu, 1836;
T. Oppes, Su Goceano, Casteddu, 1990, pp. 144-186.
S. Mameli, "Illorai: òmine, natura, archeologia", in Sardigna antiga: culturas mediterràneas. Torrada a bìdere semestrale de archeologia, etnologia e istòria, 22, 2002, pp. 9-12.
Comente arribbare
Si cursat sa SP 128 bis in diretzione Illorai finas a sa "Casa Cantoniera de su Tirso". A pustis de 2 km de custa, s'imbocca su caminu de penetratzione agrària a d. pro atzèdere a sa zona nòdida cun su topònimu de "S'Achille Ezzu". Su ponte s'agatat subra de su riu Tirso, in localidade "Ischit Terra Mala", a una distàntzia de 6 km de su tzentru abitadu de Illorai.
Tipologia Contenuti:
Architetura tzivile
Provincia: Tàtari
Comune: Illorai
Macro Area Territoriale: Nord Sardegna
CAP: 07010
Indirizzo: SS 128 bis - località Sa Terra Mala
Aggiornamento
Dove si trova
Testi
Autore : Maxia, Anna Franca
Autore : Maxia, Anna Franca
Risultati 2 di 1338707
Visualizza Tutti
Video
Anno : 1991
Anno : 2009
Risultati 2 di 45749
Visualizza Tutti
Audio
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Stampa
Email
Commenti