Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Fonne, Tumbas de gigantes de Madau

Fonne, Tumbas de gigantes de Madau

Fonne, Tumbas de gigantes de Madau

Sos interros pesant a su tzentru de sa badde de su riu Madau, in diretzione de su passu de Corru 'e Boi, subra de sa tzima de unu bassu pranu, in sa Barbagia de Ollolai, regione de sa Sardigna tzentrale.
II giassu, una bera necròpoli de tumbas de gigantes, cumprendet bator interros girados a SI.
S'interru majore cunservat su corpus tombale (lungh. m 22,20) pretzèdidu dae un'ampra esedra (corda m 24; fritza m 4,5) chi delimitat s'ispàtziu destinadu a sas tzerimònias fùnebres.
II corpus tombale presentat s'istrutura interna costituida dae unu sistema de setos muràrios parallelos chi rincalzano su vanu tombale. Custa istrutura est cugugiada dae unu tùmulu delimitadu dae una crepidine de lastrones traballados: intre custos unos cantos frammentos de una stele cun coppella chi apartenet a una tumba de gigantes prus antiga.
La movet sommitale de su corpus tombale acabat cun un'istrutura murària a "naveta" formada dae ortostati de base inclinados subra de sos cales imbarant contzet dispostos subra de filari regulares in ritiru cara a sa tzima lunada.
S'emiciclo de s'esedra - impostadu subra de unu basamentu formadu dae lastrones cun funtzione de bancone pro sas ofertas - est delimitadu dae ortostati subra de sos cales si subraponent filas orizontales de contzas de dimensiones decrescenti cara a s'artu.
A su tzentru de s'esedra est presente su portellu de intrada architravato chi tenet pro limenàrgiu unu frammentu de sa lunetta superiora de una stele de una tumba de gigantes.
Subra de s'architrave imbaraiat, fortzis, su fregio a dentelli formadu dae duos blocos subrapostos in manera orizontale: cuddu superiore est unu contzo de forma pentagonale chi riproduit subra de sa cara a bista sos dentelli (largh. m 1,02, alt. m 0,22); 1'elementu sutastante est unu lastrone a forma de trapètziu (largh. m 1,40/0,82, alt. m 0,35) cun dentelli collimanti cun sos de sa pedra subrastante.
Dae in antis s'intrada s'agatat fintzas su chiusino de su portellu retangulare cun unu càmbaro a sa tzima pro sa presa (largh. m 0,57/0,52; alt. m 0,64).
S'intrada ponet in su vanu funeràriu de fundu a forma de trapètziu (lungh. m 9; largh. m 1,20/1,10) chi presentat muros realizados cun blocos bene traballados e dispostos subra de filari oritzontales aggettanti; sa cobertura est in ogiva (alt. m 1,50). Sa posta de su pamentu est costituida dae grandu lastrones cun càmbaras, faghende parte de sa tumba prus antiga.
Fintzas sa Tumba III de Madau fiat bènnidu torrada a costrùere subra de sos restos de una tumba de gigantes prus antiga.
S'interru presentat su corpus tombale (lungh. m 11,20; largh. m 5,10; alt. m 3) pretzèdidu dae s'esedra (arcu m 12,50; fritza m 5,80) a su tzentru de sa cale s'aberit s'intrada (largh. cm 54/44; alt. cm 60) chi introduit in sa càmera funerària (lungh. m 7; largh. m 1,03; alt. m 2,10).
Sa ristruturatzione de su monumentu at cumportadu s'ampliamentu de su vanu tombale chi presentat subra de su muru d. e subra de su fundu una risega funtzionale a sa depositzione de sos asciugàrios.
S'acontzu de sa càmera est evidentziadu dae sa diferente tècnica murària de sa noa istrutura, realizada cun filari de contzas bene traballados poggianti subra de sos piu antigos ortostati de base.
Fintzas s'esedra fiat bènnidu torrada a acontzare cun sa riedificazione de su bancone-sedile (pesadu respetu a su pretzedente).
S'esedra in prus presentat sa particularidade de serrare in tondo s'ispàtziu antale a s'interru. Comente in sa tumba majore, su prospetu presentat unu paramentu a filari poggianti subra de unu basamentu de ortostati, unu portellu cun architrave, fortzis, sovrastato de sos contzas a dentelli (m 0,85 x 0,40 x 1,44/97) e, in s'ala terminale, una pitica stele a lunetta semitzircolare (cm 84 x 57 x 31).
Sa tzima de su corpus tombale culmina cun un'istrutura a "naveta" documentada in sa tumba majore.
Sas tumbas torrant a artziare a s'Edade de su Brunzu Reghente-Brunzu Finale.

Istòria de sos iscavos
Sos interros fiant istados fossadas e restauradas in su 1982-1984 de Giovanni Lilliu.

Bibliografia
A. Taramelli, "Fògiu-207: Nùgoro", in Editzione archeològica de sa carta de ltalia a su 100.000, 16, Firenze, Istitutu geogràficu militare, 1931, p. 27;
G. Lilliu, Sardigna nuràgica, cannaca "Archeo incartamentu", 9, Novara, Istitutu geogràficu De Agostini, 1985, p. 37;
G. Lilliu, "Chircas in su territòriu de Fonne", in Chida de su benes culturales, 1975-1985: 10 annos de attivita in su territòriu de sa Provìntzia de Nùgoro, Nùgoro, Ministeru pro sos benes culturales e ambientales, Soprintendenza archeològica pro sas provìntzias de Sassari e Nùgoro, Ufìtziu operativu de Nùgoro, 1985, pp. 20-25;
F. Su Schiavo-M.A. Fadda-A. Boninu, "II Museu tzìvicu speleo-archeològicu de Nùgoro", in S'Antiquarium Arborense e sos tzìvicos museos archeològicos de sa Sardigna, Sassari, Bancu de Sardigna, Cinisello Balsamo, A. Pitzos, 1988, p. 143.

Comente arribbare
Essire dae Nùgoro subra de sa SS 389 in diretzione de Mamujada; oltrepassato s'abitadu si pigat su caminu pro Fonne e, a pustis de unos cantos chilòmetros, s'acumprida a manca pro su caminu de Pratobello; superada sa fratzione, si sighit subra de sa SP 2 pro Lanusèi finas a su km 7,2. Sas tumbas s'agatant subra de sa dereta, a cùrtzia distàntzia de su caminu.

Tipologia Contenuti: Cumplessu archeològicu
Archeologia

Fruibilità: sitiadu non gestidu

Provincia: Nùgoro

Comune: Fonni

Macro Area Territoriale: Tzentru Sardigna

CAP: 08023

Indirizzo: SP 2 km 7,2 - località Madau

Aggiornamento

10/10/2023 - 16:35

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia