S'istrutura est in localidade Cuccureddì, situada in elevada e ammajadora positzione, subra de su chi bessat SI de su Monte Santa Vitòria, in sa Barbàgia de Seulu, regione de sa Sardigna tzentru-meridionale.
Domu de Òrgia de Istertzili est su prus grandu tèmpiu a "megaron" nuràgicu fintzas a como connotu.
S'edifìtziu est racchiuso intro una chirra ellìtica (m 48,50 x 28; grussesa murària de m 1,50) reduidu a su petzi filare de base, cun intrada a O.
Su tèmpiu est costruidu cun blocos de scisto sbozzati e dispostos a filari oritzontales regulares.
Tenet forma retangulare illonghiada (m 22,50 x 7,79; grussesa murària m 1,32; artària resìdua m 2,40 subra de 9 filari) e est orientadu N-NO/S-SI, cun intrada a S-SI.
Su monumentu est pretzèdidu dae unu vestìbulu "in antis" (m 5,15 x 5), costituidu dae su perlongamentu de sos muros longos laterales de su corpus printzipale e dotadu de bancones-sedile longu ambos muros.
De su vestìbulu, a traessu de duas imponentes intradas afortigadas de architrave, s'atzedet a duos ambientes retangulares dispostos subra de su matessi asse.
Sa prima càmera, de fundu retangulare (m 8 x 4,5), est dotada de unu largu bancone-sedile de lastras de scisto. Longu s'isvilupu suo est presente una lastra ortostatica chi delimitaiat una sorta de piticu ripostiglio.
Subra de su muru de fundu s'aberit s'intrada a sa segunda tzella (m 3,5 x 4,5), providida fintzas issa de bancone-sedile.
Ambos ambientes cunservant rastros de s'adobbadu pone·las su pamentu, cun sos arrastos de sas lastras de cobertura.
Su santuàriu fiat istadu fraigadu in su Brunzu reghente, a sa fine de su de XIII sèc. a.C. e si fiat subrapostu a unu bidditzolu nuràgicu preesistente chi ocupaiat s'ampra insellatura de su Monte Cuccureddì. Unas cantas cabannas de s'abitadu prus antigu fiant istadas inserradas in sas istruturas muràrias de sa chirra. S'iscavu de custos ambientes at torradu pestelli, macine, lisciatoi, dentes de falcetto, àstulas de ossidiana, ciotole e ollas atribuìbiles in cronologia a su Brunzu reghente e finale.
S'iscumbata archeològica de sos pìgios superfitziales de s'àrea de intrada de sa chirra at cunsentidu su recùperu de unu tesoretto de monedas de edade romana, chi atestat sa continuidade de frecuentatzione de su giassu finas a època istòrica.
Su reghente iscavu de su vestìbulu at giutu a su rinvenimentu, in su chirru d. de su bancone-sedile, de un'istraordinària cumpositzione de brunzos votivos, cun unu pessonàgiu abbigliato de stola chi sustentat unu cherbu de ofèrrere a sa divinidade e chi, a su matessi tempus, faghet su gestu de ofèrrere – cun sa manu dereta – unu pratu subra de su cale sunt posados trastos de cassa (botzas de fionda, una corda, unu stocco): unu cane, afortigadu de collare, tenet ancora abbrancata sa preda.
Su matessi cassadore oferit ancora unu mugrone, unu trau, una colomba imbarada a su tzentru de mannos corna e unu pugione chi a su cumintzu istaiat infilato in un'ispada tràmite una fessura passante. S'iscena est costituida, in prus, de duas satzerdotissas ammantate, rapresentadas in s'atu de sa pregadoria, chi sustentant una sorta de tortza cun sas framas, e de duos figurine maschiles cun una stola subra de sos coddos, armados de pugnale, chi porrint un'olla a colletto sustentada dae una corda. Ancora, un'arciere cun beste militare borchiata, chi tasit a sa traditzione orientale, ma cun unu copricapo iscumpassadu dae 4 corna cunvergentes cara a s'artu, de traditzione nuràgica. S'arciere est sìmile a sos agatados in su santuàriu de Santa Anastasia de Sàrdara.
A s'internu de sa prima càmera de Domu de Òrgia fiat depostu unu àteru bronzetto rapresentante unu cassadore chi oferit chi ghenna subra de sos coddos unu mugrone. In su matessi vanu, in currispondèntzia de su bancone-sedile, sunt istados atzapados frammentos de ollas cun decoraduras plàsticas, ciotole, vasos pro s'abba netzessària durante sas ablutziones rituales e piticos recipienti in miniatura.
Su materiale tzeràmicu torradu dae s'iscavu est atribuìbile a su Brunzu finale.

Istòria de sos iscavos
Su monumentu est in cursu de iscavu, a cura de Maria Ausilia Fadda.

Bibliografia
E. Contu, "S'edifìtziu megalìticu retangulare de Domu de Orgìa in localidade Cuccureddì, Istertzili (NU)", in Studios Sardi, VIII, 1948, pp. 313-317;
M.A. Fadda, "Sos tèmpios a megaron de sa Sardigna. Un'esèmpiu particulare in su territòriu de Istertzili", in S'eredade de su Sarcidanu e de sa Barbàgia de Seulu: patrimòniu de connoschimentu e de vida, a cura de M. Sanges, B & P, Casteddu, 2001, pp. 156-158;
M.A. Fadda, "Achirimentos noos de su megalitismu in su territòriu de sa provìntzia de Nùgoro. Su tèmpiu a megaron Domu de Òrgia", in Aspetos de su megalitismu preistòricu, operadore colletivu Ischit Corona Arrubia in collaboratzione cun Gal Cumarca de Guadix, a cura de G. Serra·los-D. Baca, Partiolla, Gràfica de su Parteolla, 2001, pp. 56-58.

Comente arribbare
Si colat s'abitadu de Istertzili e si sighit pro unos 1 km, tando s'acumprida a s. in unu caminu chi salas a su Monte Santa Vitòria. Arribbados a su cùcuru s'acumprida a d. sighende s'indicu pro sa punta, cròmpida sa cale s'at a agatare subra de sa dereta sa derramadura pro su cumplessu archeològicu de Monte Santa Vitòria. Sighende subra de su caminu printzipale pro àteros 2 km s'arribbat a su tèmpiu, subra de sa s. de su caminu.