Sa crèsia e s'ala superstite de su cumplessu monàsticu benedetinu s'agatant in sa pranura de su campu de Saccargia. Su territòriu rivelat rastros de continuitᅢᅠ insediativa finas dae sa preistòria e aiat dèvidu acasagiare cultos importantes, si a sa zona fiat istadu assignada sa denumenatzione de Sacraria, sighida in sa forma Saccargia. Inoghe segundu sa legenda si diant èssere firmados pro colare sa note su giùighe Costantinu de Torres e sa mugere Marcusa, in su cursu de unu pellegrinàgiu votivu a sa basìlica de San Gavino de Portu Turre, tenende posca una bisione in base a sa cale aiant dispostu su fàbricu de sa crèsia, intitulada a sa Vèrgine e a sa Santìssima Trinitᅢᅠ.
Santìssima Trinitᅢᅠ de Saccargia ᅢᄄ sena àteru sa piᅢᄍ nòdida e spettacolare intre sas crèsias medievales de s'ìsula. S'artu campanile suo affiora de su sartu in tundu cando si lompet a prossimitᅢᅠ de su giassu, atzufadu in su birde ma a discansu chi si podet sighire de su caminu istatale. S'importu de su monumentu torrat a sètzere, in prus de chi in sa rilevante iscala dimensionale, fintzas in sos afriscos chi decorant s'àbside, intre sos pagos de època romànica superstiti in Sardigna.
De su 1112 s'abbadia de Saccargia ᅢᄄ annoverata intre sos possedimentos sardos de sos mòngios camaldolesos. A S de s'edifìtziu faghent a notare sas iscassas istruturas superstiti de su chiostru e de su monastèriu, oe in cursu de iscavu. Sa crèsia (m 21 x 7, arta m 14 belle) tenet fundu a rughe "commissa", cun navada triabsidato a NDE. Sas murature sunt in contzas de calcare e dae pedra vulcànica. Sa fatzada ᅢᄄ pretzèdida dae unu pòrticu. A S s'adossant su campanile e sa sagrestia.
Si distinghent duas fases costrutivas, in relatzione a diferentes tècnicas muràrias. S'impiantu previdiat sa navada triabsidato cun bias a crusiera e un'àula piᅢᄍ curtza de cudda atuale. S'impreu de cantonetti calcàreos e vulcànicos sumariamente sbozzati ᅢᄄ tìpicu de sas maestranze operadoras in su giuigadu de Torres intre sa fine de su XI e sos cumintzos de su sèculu XII.
De sighida s'àula fiat istadu sopraelevata e allongada cara a O, cun una noa fatzada subra de tres òrdines. Su pòrticu cun bias a crusiera, su campanile e sa sagrestia torrant a artziare a custa segunda fase. Sa regulare òpera bicroma ᅢᄄ caraterìstica de sas maestranze de formatzione pisanu-pistoiese, operadores in sa segunda metᅢᅠ de su sèculu XII.
Sos interventos de restàuru de su cumintzu de su sèculu coladu ant cumpromìtidu s'aèrgiu originàriu de sa crèsia. Su pòrticu ᅢᄄ istadu derrùidu e torradu a costrùere, su campanile sopraelevato, sas decoraduras de sa fatzada de su totu risarcite.
Istòria de sos istùdios
Su fatu crìticu comintzat cun s'òpera de Dionigi Scano (1907). Sas primas chircas aprofundidas sunt de Raffaello Delogu (1953). Piero Sanpaolesi (1975) la cunsìderat in s'istùdiu suo subra de s'architetura toscana de sas orìgines. L'istùdias piᅢᄍ agiornados sunt de Renata Serra (1989) e de Roberto Coroneo (1993).
Bibliografia
D. Scano, Storia dell'arte in Sardegna dal XI al XIV secolo, Cagliari-Sassari, Montorsi, 1907, pp. 159-176;
R. Delogu, L'architettura del Medioevo in Sardegna, Roma, La Libreria dello Stato, 1953, pp. 77-78, 155-157;
P. Sanpaolesi, Il duomo di Pisa e l'architettura romanica toscana delle origini, Pisa, Nistri-Lischi, 1975, pp. 55-57;
R. Serra, La Sardegna, collana "Italia romanica", Milano, Jaca Book, 1989, pp. 271-299;
A.L. Sechi, Ritrovare Saccargia. Documento grafico-storico della basilica romanica "La SS. Trinità". 1953-57/1992, Cremona, 1992;
R. Coroneo, Architettura romanica dalla metà del Mille al primo '300, Nuoro, Ilisso, 1993, scheda 46;
R. Coroneo-R. Serra, Sardegna preromanica e romanica, collana "Patrimonio artistico italiano", Milano, Jaca Book, 2004, pp. 181-191;
R. Coroneo, Chiese romaniche della Sardegna. Itinerari turistico culturali, Cagliari, AV, 2005, p. pp. 41-43
Categoria Struttura: Monumentu o Cumplessu monumentale
Tipologia Contenuti:
Architetura religiosa
Fruibilità: Abertu
Provincia: Tàtari
Comune: Codrongianos
Macro Area Territoriale: Nord Sardegna
CAP: 07040
Indirizzo: SS 597 - località Nostra Signora di S'Accalza
Telefono: +39 079 2021830 +39 347 0007882
Email: saccargia.arete@tiscali.it archdioc@tiscali.it
Sito Web: www.visit-saccargia.com
abrile - santugaine
Istiale - Istiale
Lunedì - Martedì - Mercoledì - Giovedì - Venerdì - Sabato - Domenica
09:00 - 18:00
Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Dae santandria a martzu sa Basìlica aberit subra de aparauladura petzi pro grupos superiores a sas bìndighi persones. Si cussìgiat de mutire in manera antitzipada s'istrutura prima de pranificare sa bìsita pro averguare s'istadu de fruibilitᅢᅠ.
Modalità di accesso: a pagamentu
Biglietti :
Aggiornamento
Servizi
Visite guidate
Dove si trova
Commenti