Casteddu, Àrea de viale Trentu-viale Trieste

S'àrea est cumpresa intre sos atuales viale Trieste e viale Trentu.
In su viale Trieste sunt de particulare interessu sos rinvenimentos de bundantes restos de edifìtzios datàbiles a edade romano-republicana e romano-imperiale, comente a sos individuados durante sos traballos pro sas fundatziones de sos palatzos a sos nn. tzìvicos 10, 24 e 30, 29, 49, 50 e 52, 70, 105, 151, intre viale Trieste e bia Caprera; in cara a sa crèsia de su Carmine, intre viale Trieste e bia Carluforti e intre viale Trieste e bia San Pàule.
Fintzas in viale Trentu si signalant numerosos rinvenimentos, intre cales cuddos pertinentes a sa portzione cara a s'ex teatru Massimo; a su n. tzìvicu 48; suta de su Litzeu Siotto (tràidu de acuedutu); in curtzesa de sa rugrada cun viale Merello.
S'iscumbata archeològica giuta in su 1985 in viale Trieste 105, a s'internu de una corte, at aporridu a sa lughe unu cumplessu pluristratificato sa cale prima fase est assignada a su perìodu tardu-pùnicu e romano-republicanu. A custa fase si referint unos cantos ambientes retangulares in òpera isodoma cun sos muros rivestidos de intonaco biancastro e unu tratzadu istradale. A inghìriu a su sèculu IV p.C. s'intrea àrea fiat istada torrada a acontzare cun sa realizatzione de un'ambiente decoradu a mosàicu polìcromu, de una cisterna e de unu bratzu fognario. Si retenet chi su cumplessu siat istadu impreadu finas a su sèculu VII p.C.. Si sunt atzapadas, in prus, interros a sa cappuccina cun rastros de incinerazione.
Sos datos inditant chi s'àrea urbana de Carales finas a su sèculu III p.C. fiat delimitada a O de sa necròpoli de Santa Avendrace, a N de s'anfiteatru e a E de sa necròpoli de viale Regina Margherita.
In sa portzione otzidentale s'insediamentu fiat costituidu dae un'ammenta de nùcleos abitativos de modestas dimensiones, cun setores impreados a impreu funeràriu. Partinde dae su sèculu IV p.C. fiat istada atuada una risistemazione de custas àreas, comente a diant pàrrere cunfirmare sos cambiamentos subidos dae unos cantos cumplessos edilìtzios in viale Trieste e in sas zonas in tundu. Su rinvenimentu de unas cantas epigrafes, in s'àrea intre viale Trieste e Fangariu, nde diat testimoniare s'impreu funeràriu de su IV finas a su sèculu VII p.C.

Istòria de sos iscavos
Partinde dae s'Otighentos sa zona cumprèndida intre viale Trentu e viale Trieste at torradu cando non cando numerosos rastros de su passadu de sa tzitade. A sa fine de su sèculu passadu sos iscavos sistemàticos de s'àrea sunt istados giutos dae Maria Antonietta Mongiu.

Bibliografia
G. Lilliu, "Iscobertas e iscavos fatos #si in Sardigna durante sos annos 1948-1949", in Studios Sardi, IX, 1950, pp. 394-559;
M.A. Mongiu, "Nòdidas pro un'integratzione-revisione de sa 'Forma Karalis' (Iscavos 1978-1982)", in Santa Igia. Capitale giudicale, Pisa, ETS, 1986, pp. 127-154;
M.A. Mongiu, "Archeologia urbana in Casteddu: s'àrea de viale Trieste 105", in Cartulàrios de sa Soprintendenza Archeològica pro sas Provìntzias de Casteddu e Aristanis, 4, II, 1987, pp. 51-75;
M.A. Mongiu, "Addenda formae urbis. Elementos tardu-antigos e artu-medievales a Casteddu a sa lughe de sos reghentes iscavos", in Archeologia paleocristiana e altomedievale in Sardigna: istùdios e chircas reghentes. Àutos de su Seminàriu de Studios, Casteddu, 1988, pp. 61-88:
M.A. Mongiu, "Casteddu e sa sua conurbazione intre tardoantico e altomedioevo", in Su suburbio de sas tzitades in Sardigna: insistèntzias e trasformatziones. Àutos de su de III Cunvegnos subra de s'archeologia tardoromana e altomedioevale in Sardigna, Tàrantu, 1989, pp. 89-124;
A.M. Colavitti, Casteddu, collana "Tzitades antigas in Itàlia", Roma, 2003.