Bonolva, Crèsia de San Lorenzo de Rebeccu

Su giassu de su campu, in su cale s'agatat sa crèsia, currispondet a un'insediamentu de edade romana longu s'antigu caminu "Caralibus Ulbiam". In època medievale bi fiat istadu impiantato su bidditzolu de Rebeccu, de sighida abbandonadu. In su 1831 a s'internu de su San Lorenzo fiat istadu atzapadu unu sigillu in prumu de Barisone II, giùighe de Torres intre su 1147 e su 1186.
Sa crèsia de San Lorenzo rapresentat un'esèmpiu de Romànicu "minore", chi traet su printzipale motivu de faschent dae s'orgànica insertada in su paesàgiu.
Sas caraterìsticas istruturales e su sigillu de Barisone II, agatadu a su suo internu e fortzis pendente in orìgine de sa pergamena de cunsacratzione de s'altare, induint a collocare sa fàbrica in sa segunda metade de su sèculu XII. A sos cumintzos de su sèculu XIX sa crèsia fiat istadu in parte derrùida pro impreare sos materiales in su fàbricu de sa parrochiale de Rebeccu. In sos restàuros de su 1982 sunt istados torrados a costrùere su costàgiu S e su cobertura in linna.
Su fundu est mononavata cun àbside a E. Su paramentu originàriu est in contzas calcàreos de mèdia pezzatura cun inserti dae pedra de preda niedda, chi atzinnant a s'òpera bicroma. In sa fatzada, concruida dae campanile a vela, su portale est architravato e iscumpassadu dae una lunetta. Sas largas aiais paradu de àngulu si concruint a sa base de sos spioventi, longu sos cales si cunservant chimbe archetos segados a filu e impostados subra de peducci. In ambos frontones una lughe cruciforme illùminat s'àula.

Istòria de sos istùdios
Vittorio Angius tzitat sa crèsia a sas boghes "Bonolva" e "Ribeccu" (1834, 1847). In un'artìculu subra de sa "Noa Sardigna", Giovanni Lilliu (1972) sugeriat chi sa crèsia de "Santu Larentu" esseret istada fraigada subra de sos rùderes de unu nuraghe cumplessu e nde lamentaiat sa progressiva ruina. A pustis de su restàuru, s'edifìtziu est istadu istudiadu dae Aldo Sari (1976, 1981). Sos contributos prus reghentes sunt de Renata Serra (1989) e de Roberto Coroneo (1993).

Bibliografia
V. Angius, boghes "Bonolva", "Ribeccu", in G. Casalis, Ditzionàriu geogràficu istòricu-istatìsticu-cummertziale de sos Istados de S.M. su re de Sardigna, Torinu, G. Maspero, II, 1834, p. 435; XV, 1847, p. 204;
P. Martini, "Sigillu de re Barusone", in Bullettino Archeològicu Sardu, IV, 1858, pp. 90-91;
G. Lilliu, "Andat a ruina acanta Rebeccu sa crèsia romànica de San Lorenzo", in Sa Noa Sardigna, 29 cabudanni 1972;
A. Sari, "Agiuntas a S'architetura de su Medioevu in Sardigna de Raffaello Delogu", in Archìviu Istòricu Sardu, XXX, 1976, pp. 211-217;
A. Sari, "Noas testimonias architetònicas pro su connoschimentu de su Medioevu in Sardigna", in Archìviu Istòricu Sardu, XXXII, 1981, pp. 95-100;
R. Serra, Sa Sardigna, cannaca ''Itàlia romànica", Milanu, 1989, pp. 400-401;
R. Coroneo, Architetura romànica de sa metade de su Milli a su primu '300, Nùgoro, Ilisso, 1993, ischeda 92;
R. Coroneo, Aiat pedidu romànicas de sa Sardigna. Itinerari turìsticu culturalsos, Casteddu, 2005, p. 55.

Comente arribbare
Si lassat s'abitadu de Bonolva pro si pònnere subra de sa SP 126. Aia cursadu 5 km si scorge a su bìviu sa crèsia de San Lorenzo, subra de sa d. de su caminu chi àrtziat a sa fratzione de Rebeccu.