Bonolva, Crèsia de sa Natividade de Maria

Bonolva est situada subra de su costone N de s'altura de Campeda, in manera locale naradu "Su Monte", a su tzentru de sa prus otzidentale de sas subregiones logudoresas, su Meilogu, denumenatzione medievale derivada dae "medium locus" cun allusione a sa tzentralidade de custa àrea in su giuigadu de Torres.
Sa parrochiale de Bonolva fiat istadu torrada a costrùere pro voluntade de su retore Jacopo Passamar, benidore pìscamu de Ampurias e posca archipìscamu turritanu, in s'arcu de belle unu trentennio partinde dae su 1582, data subra de su capitellu d. de su pilastru de s'ùrtima campada cara a s'àbside, mentras suta de su bultu de sa Vèrgine in su fastigio de sa fatzada est influida sa data de su 1606 chi diat pòdere signare su tèrmine de sos traballos.
Presentat un'impiantu de ascendenza gòticu-catalana, a àula ùnica dividida in chimbe campadas dae arcos trasversales a ses agudu subra de artos pilastros, cugugiadu dae crusieras nervate cun gemmas pendule.
Sa capilla mayor, fintzas issa bortada a crusiera costolonata, tenet in sa gemma s'effige de sa Madonna cun su Pipiu. De sa segunda campada s'aberint profundas capellas laterales bortadas a carrada chi, puru fraigadas in tempos diversos, cunferint in sa giustapposizione de sos istiles e de sos ornati - de su fiorone de istampu gòticu a sas baccellature de bogadura classicistica - cudda dimensione plateresca chi rapresentat belle sa tzifra de sas crèsias de su Meilogu.
Sa fatzada a spioventi est limitada dae aiais paradu angulares aiat concruidu de acroteri a vasu cun fiaccola. Sa curnisa terminale a decoru fitomorfo est sovrastata de unu tretu de muru e de una segunda curnisa a smusso, cun accentuazione de s'efetu de dòpiu coronamentu.
Sa nida partzidura, realizada dae un'artèfitze chi fundet stilemi romànicos, tardogòticos e classicistici est caraterizada dae su portale chi podet ammentare su de su San Pietro in Ciel dae oro a Pavia, cun pilastros a fàsciu de colonnine sas cales modanature sighint in prus de sos istrintos capitellos tzilìndricos in s'archivolto a totu de ses, acostagiados dae pinnacoli chi, superadu su tìmpanu cun fiorone, crompent sa curnisa orizontale a archetos intritzidos.
In asse su rosone ripropone in sas modanature a ispirale cun sferule e puntas dae diamante un'ornato in manera tìpica plateresco.

Istòria de sos istùdios
Sa crèsia est ogetu de una sintètica ischeda in su volùmene de Francesca Segni Pulvirenti e Aldo Sari subra de s'architetura tardogòtica e de influssu de su Rinaschimentu (1994).

Bibliografia
C. Maltesu, "Insistèntzia de motivos arcàicos intre su XVI e su sèculu XVIII in Sardigna", in Studios Sardi, XVII, 1959-61;
F. Segni Pulvirenti - A. Sari, Architetura tardogòtica e de influssu de su Rinaschimentu. Nùgoro, Ilisso, 1994, ischeda 43.

Comente arribbare
Su paisu de Bonolva est a discansu chi si podet sighire de sa "Carlo Felice" cursende pro belle 3 km s'illoidura chi s'imbocca a s'artària de sa cantoniera Cadreas. Sa parrochiale est in su tzentru de s'abitadu e costituiat, cun probabilidade, su fulcro a fùrriu a cale si colliat su nùcleu prus antigu de cale non restat meda.