Sos Condaghi, elaborados intre su XI e su sèculu XIII, sunt intre sas primas testimonias de su vulgare sardu. Si tratat de manuscritos subra de pergamena, cun documentos relativos a lassas e a patrimonios de crèsias o comunidades religiosas.
In orìgine (partinde dae su perìodu bizantinu) fiant de sos registros patrimoniales redatados in forma de ischedas tzutzitas s'una subra de s'àtera e posca arrotolate a inghìriu a unu bàculu (in gregu kontakion, de cale su tèrmine condaghe).
In època medievale de su bàculu s'est passados a su libru, ma su tèrmine in calicunu modu est abarradu. Intre sos prus connotos ammentamus su Condaghe de San Pietro de Silki, in su cale sos atos prus antigos, copiados in su 1150-80, sunt de unu sèculu in antis; su Condaghe de San Nicola de Trullas, in su cale sos atos registrados diant torrare a artziare a su 1115-76 ma cun un'istèrrida datada a inghìriu a sa fine de su sèculu XII; su Condaghe de Santa Maria de Bonàrcadu, in variedade arborense, sos cales frammentos prus antigos torrant a artziare a sos annos 1120-46; su Condaghe de San Michele de Salvenor, lòmpidu a nois in una tradutzione ispagnola prus reghente.
Su Condaghe de s'ispidale de San Leonardo de Bosove est s'ùnicu registru in limba sarda legu cròmpidu finas a sos dies nostras. Issu collit sos atos de sas lassas de su giùighe Barisone II de Torres in favore de su lebbrosario.
MONOGRAFIE
Il condaghe di San Nicola di Trullas, a cura di P. Merci. Nuoro, Ilisso, 2001 (Bibliotheca sarda; 62);
Il condaghe di Santa Maria di Bonarcado, a cura di M. Virdis. Nuoro, Ilisso, 2003 (Bibliotheca sarda; 88).
Aggiornamento
Immagini
Commenti