Seguici su
Cerca Cerca nel sito

Bidda Manna Istrisàili, Cumplessu de S'Arcu 'e Is Forros

Bidda Manna Istrisàili, Cumplessu de S'Arcu 'e Is Forros

Bidda Manna Istrisàili, Cumplessu de S'Arcu 'e Is Forros

S'àrea archeològica est subra de unu rilievu a sa làcana intre sa Barbagia e s'Ogliastra, no a largu de s'invasu de s'artu Flumendosa e de su passu de Corr'e Boi, in un'istraordinàriu paesàgiu de granitos, porfidi e scisti.
S'importante cumplessu est costituidu dae unu grandu tèmpiu "a megaron" e de unos àteros edifìtzios de cultu e abitativos; a cùrtzia distàntzia est presente unu nuraghe a pranta trilobata.
Su tèmpiu "a megaron" est realizadu cun possenti istruturas muràrias costituidas dae filari de blocos de vàrias dimensiones, de granitu e de scisto agigu sbozzato.
S'edifìtziu presentat fundu retangulare cun fundu absidato (lungh. m 17; largh. m 5,50/6,50; spess. muràriu m 1,10-1,50; h m 2,60). S'intrada, giradu a E, cun fatzada retilìnea, ponet in unu passadissu a forma de trapètziu strombato cara a l'interno (lungh. m 2,10; largh. m 1-1,50) de su cale s'atzedet a su primu vanu retangulare (m 3,1 x 3,60).
A traessu de unu passadissu retangulare (m 1,10x1,07), si pènetrat in sa càmera sutzessiva, de minores dimensionas, cun fundu retangulare irregulare (m 3,70x1,80). Subra de su muru de fundu s'aberit s'intrada - architravato e cun finestrinu de iscàrrigu a forma de trapètziu - a su passadissu (m 1,20x1,40) chi giughet a su tres vanu retangulare (m 2,30-2,50x3,50). Custu ùrtimu ambiente, provididu de unu bacile in calcare (como ispacadu) de forma cuadrada, at torradu numerosas lastre cun istampos chi giughent rastros de coladas de prumu funtzionales a su fissàgiu de brunzos votivos.
A s'ùrtimu vanu, retangulare irregulare (m 2,60x3,40), s'atzedet a traessu de unu passadissu a fundu cuadradu (m 1,10x1,10) cun paramentos muràrios aggettanti in forma de ogiva. Sa càmera presentat in su muru de fundu in asse cun s'intrada una nitza sopraelevata a forma de trapètziu irregulare.
Sas numerosas lastre appiattite atzapadas a s'internu de sos ambientes giughent a ipotizare un'impreu issoro comente a cobertura de s'edifìtziu.
S'anàlisi de s'impiantu planimètricu at evidentziadu duas fases costrutivas de su monumentu: una prima fase cun sa fatzada anteriora caraterizada dae su perlongamentu de sos duos muros laterales; una fase sutzessiva in sa cale sos muros laterales sunt istados unidos a formare unu muru retilìneu.
Unu "temenos" - parallelu a su perìmetru de su monumentu - racchiudeva su tèmpiu. L'acresuro, a pranta sub-ellitica, fiat provididu de bancones-sediles a sa base de sos muros.
Adossadu a su perìmetru esternu de su "temenos" est presente un'ambiente tzirculare (diam. int. m 3,10; diam. est. m 4,50) cun adobbadu pone·las su pamentu in arghidda e duos foghiles internos.
Semper in s'oru de sa chirra s'indivìduant unu vanu a fundu retangulare (m 6x4) e una àtera cabanna tzirculare (diam. internu m 4,30; diam. esternu m 6,3) cun intrada orientada a E e pedra de limenàrgiu costituidu dae una grussa lastra. S'ambiente presentat una banchita e unu vanu ripostiglio.
Sunt a largu de pagu unas àteras duas cabannas: sa prima, tzirculare (diam. internu m 5,90; diam. esternu m 4,80), tenet un'adobbadu pone·las su pamentu in arghidda, sa segunda, fintzas issa tzirculare (diam. internu m 4,35; diam. esternu m 6), volge s'intrada a E e mustra su pranu de posat de sas istruturas muràrias subra de su bancu de roca, livelladu cun un'adobbadu de pedras e arghidda.
Est in prus individuàbile un'istrutura bilobata cun muros resìduos de notèvole artària. A s'internu est presente una pesada de mensola chi curret longu totu su perìmetru, realizada cun una fila de lastre.
S'iscumbata de iscavu at permìtidu de atribuire su cumplessu a unu perìodu cumprèndidu intre su Brunzu reghente e finale e sa prima edade de su Ferro, individuende duos momentos costrutivos diferentes, de cales sa segunda sighida a sa totale destruidura de su bidditzolu a càusa de unu fogu.

Istòria de sos iscavos
Su giassu est istadu ogetu de iscavos sistemàticos de su 1984 a sa fine de sos annos '90, suta de sa diretzione de Maria Ausilia Fadda.

Bibliografia
M.A. Fadda, "Villagrande Strisàili (Nuoro). Località S'Arcu e is Forros, Tempio a megaron", in Bollettino d'Archeologia, 10, 1991, pp. 108-110;
M.A. Fadda, "Villagrande Strisàili (Nuoro). Località S'Arcu e is Forros, Il tempio a megaron", in Bollettino d'Archeologia, 13-15, 1992, pp. 172-173;
M.A. Fadda, "Villagrande Strisàili (Nuoro). Località S'Arcu e is Forros, L'abitato nuragico intorno al tempio a megaron", in Bollettino d'Archeologia, 43-45, 1997, pp. 255-258;
M.A. Fadda, "Un esempio di architettura religiosa in Ogliastra. Il tempio a megaron di S'Arcu e is Forros", in Ogliastra. Identità storica di una Provincia. Atti del Convegno di Studi (Jerzu-Lanusei-Arzana-Tortolì, 23-25 gennaio 1997), Comunità Montana n. 11-Ogliastra, 2000, pp. 79-90;
C. Nieddu, "Complesso archeologico di S'Arcu 'e is Forros", in C. Nieddu (a cura di) Siti archeologici d'Ogliastra, Tortolì 2006, pp. 64-65.

Categoria Struttura: àrea o parcu archeològicu

Tipologia Contenuti: Cumplessu archeològicu
Archeologia

Fruibilità: Abertu

Provincia: Nùgoro

Comune: Villagrande Strisaili

Macro Area Territoriale: Tzentru Sardigna

CAP: 08049

Indirizzo: SS 389 var. Buddusò Correboi km 41,200 - località S'Arcu e Is Forros

Telefono: +39 378 3027077

Email: info@archeonova.it archeonovavillagrande@gmail.com archeonova@legalmail.it

Sito Web: www.archeonova.it/complesso-archeologico-di-sarcu-e-forros

Facebook: www.facebook.com/ArcheologiaVillagrandeStrisaili

Instagram: www.instagram.com/archeologiavillagrandes

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Est possìbile a pòdere usufruire de sos sevizi de su giassu faghende riferimentu a sa sotziedade Archeonova S.r.l., cun sedes in Bidda Manna Istrisàili in bia Roma n. 1 - tel. +39 378 3027077. Pro tènnere informatziones semper agiornadas subra de sos oràrios de bìsita e costu de sos servìtzios si cussìgiat de visuitare sa pàgina web dedicada de su gestore.

Modalità di accesso: a pagamentu

Biglietti :

  • Intreu : 5 €, adultos, .

  • Reduidu : 3 €, minores, .

  • Cumulativu intreu : 8 €, , totu sos giassos gestidos dae Archeonova S.r.l. .

Informazioni sui servizi: Pro sos laboratòrios didàticos est netzessària s'aparauladura antitzipada.

Aggiornamento

26/6/2025 - 11:25

Servizi

Sala per la didattica Sala per la didattica

Visite guidate Visite guidate

Dove si trova

Commenti

Scrivi un commento

Invia