Durgali, Cumplessu Nuràgicu-Romanu Nuraghe Mannu

Su nuraghe est localizadu in positzione dominante e ammajadora subra de unu rilievu de preda niedda imbeniente a sa costa, a su tzentru de su golfu de Orosei, in sa Sardigna orientale. A inghìriu a su nuraghe s'estendet un'ampru bidditzolu de cabannas.
Su nuraghe est unu monotorre realizadu cun filari regulares de grussos massos poligonali in vulcanite e basalto (artària resìdua m 4,70- 3,50, subra de 13-8 filari; diàmetru m 12,80 a sa base, m 11,20 a su svettamento). Presentat a E un'intrada iscumpassada dae un'architrave irregulare (longària m 1,20; larghesa m 0,45) cun finestrinu de iscàrrigu.
S'intrada ponet in unu passadissu (longària m 3,70; larghesa m 1,10) cun cobertura piattabandata - de sa cale residuano petzi duos massos in basalto - ue s'aberiat s'iscala de passadissu oe aferritada. Su passadissu introduit in sa càmera, collocada in positzione istramba, chi presentat unu fundu sub-ellìtica (diàmetru m 3,60 x m 4,60) e est belle de su totu tapada dae sa derrota. Subra de su muru S/O est situada una nitza reniforme, fintzas issa in ala tapada dae sa derrota.
A s'esternu de sa turre, subra de su chirru S de su paramentu muràriu, si notant bator nitzas postas a cùrtzia distàntzia s'una de s'àtera (longària max. m 2; larghesa max. m 1,80; artària m 1,65), costruidas cun filari de blocos irregulares.
Est dàbile chi sas nitzas esserent de sas garitte de guàrdia cun intrada esterna a su nuraghe, funtzionales a sa sua difesa, ma non s'isbòligat s'ipòtesi chi si tratet de feritoie atzessìbiles de unu vanu-iscala chi presente in una prima fase costrutiva de s'edifìtziu e posca inserradu in sa muratura.
A inghìriu a su nuraghe s'estendet un'ampru bidditzolu de cabannas: est dàbile chi su nùmene de su monumentu ("mannu": mannu, in limba sarda) siat in atribuire a sa grandu estensione de s'abitadu, prusaprestu chi a su monumentu, in realidade de modestas dimensiones.
Sas cabannas chi s'adossant a s'edifìtziu sunt tzirculares e realizadas cun pedras non traballadas de mèdia mannària; man manu chi nche s'istèsiat, sas abitatziones presentant fundu retangulare e sunt realizadas cun blocos squadrati.
Subra de sa pibirista de su sutastante burrone, unu muru de retzintzione costruidu cun grandu blocos s'ìntegrat cun sos grandu massos naturales.

Istòria de sos iscavos
Fiat istadu fossadu in su 1927 de Antonio Taramelli. De su 1994 s'archeòloga Maria Ausilia Fadda at giutu repìtidas campagnas de iscavu.

Bibliografia
A. Taramelli, "Fògiu 208. Durgali", in Editzione de sa Carta Archeològica de Itàlia, Firenze, Istitutu Geogràficu Militare, 1929;
A. Taramelli, in Noas de sos Iscavos, IX, 1933;
M.A. Fadda, "Nuraghe Mannu", in Durgali. Documentos Archeològicos, Sassari, Chiarella, 1980, pp. 199-205;
M.A. Fadda, "Durgali (Nùgoro). Nuraghe Mannu", in Sos Sardi. Sa Sardigna de su paleolìticu a s'edade romana, Milanu, Jaca Book, 1984, pp. 216-217;
M.A. Fadda-P. Pruneti, "Operatzione Nuraghe Mannu", in Archeologia Viva, 48, santandria-nadale 1994;
M.A. Fadda-S. Massetti, "Bator campagnas de iscavu cun s'Operatzione nuraghe Mannu", in Bulletinu de Archeologia, 1997, 43-45, pp. 217-221;
A. Moravetti, Serra Orrios e sos monumentos archeològicos de Durgali. Sassari, C. Delfino, 1998 (Sardigna archeològica. Ghias e itinerari; 26).

Comente arribbare
Essire dae Durgali e pigare sa SS 125 "Orientale Sarda" in diretzione Sud e tando, a s'artària de su tunnel, svoltare a manca cara a Cala Gonone. A pustis de belle 4,1 km de su bìviu, subra de sa dereta, si pigat su caminu isterradu chi giughet diretamente a s'àrea archeològica. Su nuraghe est situadu subra de su montigru a sa dereta de su caminu.

Tag

Categoria Struttura: àrea o parcu archeològicu

Tipologia Contenuti: Cumplessu archeològicu

Fruibilità: Abertu

Provincia: Nùgoro

Comune: Dorgali

Macro Area Territoriale: Tzentru Sardigna

CAP: 08022

Indirizzo: strada per Nuraghe Mannu

Telefono: +39 348 4780104 +39 338 8341618

Email: info@museoarcheologicodorgali.it museoarcheologico@comune.dorgali.nu.it

Sito Web: www.museoarcheologicodorgali.com

Facebook: www.facebook.com/MuseoArcheologicoDorgali

Maju - Cabudanni