Tertenia, Nuraghe Aleri

Su nuraghe est situadu subra de unu montigru, acanta sa marina de Foxi Manna, in sa costa meridionale de s'Ogiastra, regione de sa Sardigna orientale
S'Aleri est unu nuraghe de tipu cumplessu, costituidu dae una turre tzentrale racchiusa intro unu bastione de tres turres giuntas dae cortinas muràrias retilìneas e collegadas in manera interna de passadissos.
De su cumplessu est possìbile a bisitare sa turre tzentrale, atzessìbile a traessu de un'intrada orientada a sud-est (larghesa m 0,75; artària m 1,50) e iscumpassadu dae un'architrave de granitu, chi introduit in unu passadissu retilìneu (longària m 6,50). Belle a metade cursadu, subra de su muru mancu, su passadissu presentat s'intrada a forma de trapètziu (larghesa m 0,75; artària m 2,15) de su vanu-iscala tapadu dae su materiale de derrota. Subra de su muru deretu s'incrarat imbetzes una nitza prusaprestu bassa (larghesa m 0,80; profundidade m 1,30; artària m 1,25) cun bia a ogiva.
A sa fine de su passadissu, un'intrada a cobertura angulare (larghesa m 1,70; artària m 3,00) introduit in sa càmera interna, istramba, de fundu tzirculare (diàmetru m 4,60; artària m 8,50), cun a bellu pone·las su pamentu ribassato.
S'ambiente, como svettato, est realizadu cun blocos de trachite sbozzati e dispostos subra de filari irregulares. In sos muros de sa càmera s'aberint sas intradas de duas nitzas, de pare a pare a manca e in cara a s'intrada.
Sa nitza de manca – atzessìbile mediante un'abertura cun cobertura angulare (larghesa m 0,60; artària m 2,70) - s'isvilupat a cuidale (larghesa m 2,80; profundidade m 3,55; artària m 3,70) e presentat una bia a ogiva. Sa nitza coassiale a s'intrada de sa càmera (larghesa m 2,70; artària m 1,50) – cun intrada a cobertura angulare (larghesa m 0,80; artària m 2,60) – tenet fundu ovoidale e cobertura a ogiva. Su bastione est costituidu dae tres turres segundàrias postas in manera laterale e in manera frontale respetu a su mastio. S'istrutura est costruida cun massos granìticos de diversas dimensiones, privos de traballadura e postos in òpera subra de filari bastante irregulares. In farta de iscavu est difìtzile a definire s'articolatzione de sos vanos de su corpus agiuntu.
Su nuraghe est datàbile a su 1400-1000 a.C.

Istòria de sos iscavos
Su nuraghe est signaladu dae sa metade de su sèculu passadu.

Bibliografia
V. M. Cannas, sos de I Nuraghes Aleri e Nastasi e sas iscobertas archeològicas noas in su territòriu de Tertenia, Casteddu, Fossataro, 1972, pp. 14, 27-51;
R. J. Rowland, I acatamentos romanos in Sardigna, collana "Istùdiat archaeologica", 28, Roma, S'Erma de Bretshneider, 1981, p.136;
M. Sequi, Nuraghes, Como, Multigrafic, 1985, p. 18;
C. Nieddu, "Nuraghe Aleri", in C. Nieddu (a cura de) Sitos archeològicos de Ogiastra, Tortuelie 2006, pp. 52-53.

Comente arribbare
Dae Tertenia si pigat su caminu pro sa Marina de Tertenia. Lòmpidos a curtzesa de su litorale s'arribbat a unu bìviu, si girat a manca e si sighit conca a sa marina de Foxi Manna. In antis de lòmpere a sa marina si notat a manca unu montigru subra de sa tzima de sa cale pesat su nuraghe; si sighit su percursu finas a sa pitica fratzione de Foxi ue si lassat sa màchina, si pigat un'àndala chi cumintzat intre sas domos de sa pitica fratzione e lu si cursat finas a su nuraghe.