Làcana, Cromlech e menhir de Is Cirquittus

S'àrea archeològica est subra de s'oru de s'altura de Cuccuru Mandareddu, in s'Arborea, regione de sa Sardigna tzentrale.
Su cumplessu cultuale est costituidu dae unu "cromlech" acostagiadu dae un'alliniamentu de menhir. In s'àrea in tundu, a atestare s'intensa frecuentatzione de su territòriu in sa preistòria, est presente una necròpoli ipogea.
Su "cromlech", de forma sub-tzirculare (diam. m 20 x 30), est costituidu dae grandu massos rotondeggianti de pedras de diferente natura (trachite, granitu murru e cuartzu biancu meda) carrados fintzas de notèvoles distàntzias.
L'acostàgiant un'alliniamentu de a su mancu chimbe menhir protoantropomorfi.
De s'alliniamentu faghet parte unu lughente monolite artu duos metros, forgiadu in sa trachite bruna locale, chi presentat unu slanciato prospetu a lados retilìneos e parallelos; su cùcuru - retundadu - s'ammustrat lunadu.
Unu segundu menhir, chi resìdua oe pro un'artària de 2 metros, in trachite groga, truncadu a su vertice ma de assemprat sìmile a su pretzedente, presentat sa superfìtzie frontale de su totu coberta dae 135 coppelle.
In s'àrea in tundu sunt presentes restos de dàbiles istruturas funeràrias; unu singulare fàbricu de pranta subquadrangolare (m 9 x 7,5), delimitada dae ortostati, teniat cun probabilidade una funtzione sacra.
Su cumplessu est ascrivibile a su Neolìticu finale (3200-2800 a.C., cultura de Otieri) e Eneolìticu initziale e mèdiu (2800-2400, culturas de Filigosa e Abealzu).

Istòria de sos iscavos
Sunt in corsicanu sas chircas a cura de Enrico Atzeni.

Bibliografia
E. Atzeni, "S'istatuària antropomorfa sarda", in S'istatuària antropomorfa in Europa de su neolìticu a sa romanizzazione (La Spezia-Pontremoli, 27 abrile-1 maju 1988), Sarzana, 1994, pp. 193-213;
E. Atzeni, Làcana. Su museu de sas istàtuas menhir. Sassari, C. Delfino, 2004 (Sardigna archeològica. Ghias e itinerari; 34).

Comente arribbare
Dae Làcana, si cursat sa SS 442 pro Uras; a pustis de belle 6,5 km si bortat a dereta pro Asuni. Belle 1,5 km in antis de arribbare a custu ùrtimu tzentru, 200 metros in antis de su campu isportivu si bortat in una stradina subra de sa dereta, e deretu a pustis in una àtera stradina semper subra de sa dereta, chi si cursat pro belle 1 km, finas a s'oru de s'altura de Cuccuru Mandareddu: su tzìrculu est in manca de su biculeddu, mentras a dereta sunt sos menhir alliniados.