Thiesi, Crèsia de Santa Vittoria

Su paisu, a apentu pastorale, est subra de unu pranu calcàreu in manera leve incrinadu e costituit unu de sos prus importantes tzentros de s'indùstria casearia de su Meilogu. De forma agiumai triangulare, presentat unu tessutu viàriu a màllias istrintas meda.
Sa parrochiale de Thiesi fiat istadu torrada a costrùere in formas tardogòticas ma cun sos motivos classicistici chi in s'ùrtimu bator unu de su sèculu XVI aiant fatu s'issas cumparta in sas architeturas de s'Ìsula.
La targat mutila subra de su muru esternu de sa de bator capellas, in su chirru N de s'edifìtziu, diat pòdere inditare sa data de acabu de sa crèsia, aporrida comente a 1590 in sas relatziones de su Otighentos de sos pàrracos.
S'edifìtziu, comente a San Giorgio de Putumajore, chi nde rapresentat su modellu, tenet fatzada cuspidata, serrada intre su contraforte e su campanile a base cuadrada, mòvida dae una curnisa cun sùtile tralcio ondulato e decoros geometrizzanti.
Su bellu portale, cun arcu a totu de ses e ghiera ornata de fogliami cun fiorone, est acostagiadu dae colonnine cun capitellu fintzas issu a fiorone.
Su bistosu architrave est isculpidu cun edicolette a arcu inflesso intre colonnine lisce e spiraliformi alternadas chi acollint, a su tzentru, comente a una predella de "retaule" catalanu, su Cristu a sa colunna, acostagiadu dae una sèrie de santos, intre cales sa Vèrgine, sos Santos Pietro e Paolo, Santa Vittoria e San Giacomo, reconnoschìbile pro sa mantella e su capeddu de pellegrinu.
In asse cun su portale su grandu rosone cun ghiera modanata, raggiera a bacchette ladas e spiraliformi chi formant unu delicadu traforu a tondi e pètalos.
Sa curnisa de su coronamentu a cabanna tenet unu fregio a astragali e listelli in manera tìpica de su Rinaschimentu mentras sa base de su campanile includet una formella cun s'effige de su Crocifisso desunta de cudda narada de Nicodemo a Aristanis, in manera ampra difùndida in Sardigna cara a sa metade de su Chimbighentos.
Sa navada, in pietrame intonacato cun sas sole membrature a bista, est torrada a mòvere in bator campadas bortadas a crusiera ogrida cun arcos a ses agudu. S'àbside est bortada a costoloni radiales cun contrafortes a sos vertices, comente a in sa Santa Giulia de Pàdria e in su protòtipu aligeresu de sa capella de sas Stimmate de su San Francesco, e tenet s'effige de sa santa patrona in sa gemma pendula.

Istòria de sos istùdios
Sa crèsia est ogetu de una sintètica ischeda in su volùmene de Francesca Segni Pulvirenti e Aldo Sari subra de s'architetura tardogòtica e de influssu de su Rinaschimentu (1994).

Bibliografia
F. Segni Pulvirenti - A. Sari, Architetura tardogòtica e de influssu de su Rinaschimentu. Nùgoro, Ilisso, 1994, ischeda 42.