Sorradile, Necròpoli de Prunittu

Sos interros sunt fossados longu sos ripidi costàgios de unu rilievu trachitico, acanta s'isponda sud-orientale de su lagu Omodeo, in su Barigadu, regione de sa Sardigna tzentrale.
Su cumplessu est costituidu, pro como atuale de sas chircas, de 15 domus de janas.
Sos ipogeos, situados a una notèvole artària subra de su pranu de sartu (de unu mìnimu de m 0,60 a unu màssimu de m 4,00) fiant in orìgine atzessìbiles travessu de sas pedarole; sas derrotas e sas fraturas de su muru pedrosu rendent oe difìtzile in manera piessigna s'atzessu. In unos cantos casos sas domus sunt chi si podent sighire, non sena dificultade, calende·si de su pranu subrastante. Sos ipogeos tenent s'intrada in generale girada cara a sud/sud-ovest. S'ischema planimètricu est prevalentemente pluritzellulare a isvilupu longitudinale, arrichidu, a bortas, de ampliamentos laterales a dereta o a manca de s'asse printzipale. Diferentes sunt sos profilos de fundu de sas tzellas: retilìneos, curvilinei, retu-curvilinei. Sos muros e sas bòvedas sunt in generale in profilu retilìneu e sos àngulos sunt semper retundados. S'interru prus interessante de sa necròpoli est sena àteru sa tumba X, denumenada "Ischit cresia" (sa crèsia): si tratat de una tumba pluritzellulare cun una manna anticella a fundu a forma de trapètziu irregulare e bòveda a spiovente ùnicu. Subra de su muru de fundu de s'ambiente, sopraelevati respetu a su pranu pone·las su pamentu, s'aberint duos portellos de atzessu a sos vanos sutzessivos. A s'in subra de su portellu tzentrale ispicat - in rilievu respetu a su muru - unu pregevolissimo "farsu architrave". Medas de custas domus presentant rastros de torras a impreare e rielaboratziones architetònicas posteriores a su primu impiantu issoro. Sinnu de custos torras a impreare sunt unas cantas nitzas cuadrangulares e tuvos sub-emisfèricas, fossadas subra de sos muros de unos cantos ipogeos. In sas tumbas IV, IX e X, sas nitzas, afortigadas a bortas de rincasso, cumparent subra de su muru esternu, in curtzesa de sas intradas. In bator casos - in sas tumbas XI, XV, X e VIII - sas nitzas s'aberint, imbetzes, subra de sos muros de s'anticella. Tuvu sub-emisfèricas de dudosa funtzione sunt presentes subra de sos muros internos de sas tumbas X e XV. S'in casu de sa tumba VIII, cumposta in orìgine de oto tzellas, lu torro a impreare at causadu s'abbatimentu de tres ambientes.
In edade recenziore si fiat averguadu, fortzis a càusa de s'esagerada reduida de sa grussesa de sa roca, su tzedimentu de sas bòvedas de sos ambientes torrados a adatare.
Sa necròpoli, datàbile a su Neolìticu finale – Eneolìticu, aiat connotu cun probabilidade unu riuso in època bizantina.

Bibliografia
M. Sanna, "Sorradile. Riusi medievales de sa necròpoli preistòrica de Santu Nigola", in Sardigna Antiga, 24, 2003, pp. 24-26.

Comente arribbare
Pro cròmpere sa necròpoli de Prunittu de s'abitadu de Sorradile bisòngiat essire conca a Biduniu e svoltare subra de su caminu comunale chi ghenna a sa crèsia de San Nigola. A pustis de unos 1 km, coladu su bìviu pro sa crèsia de Santa Maria, protzedire ancora pro unos 200 metros finas a lòmpere a su cartellu chi inditat s'intrada a s'àrea archeològica.