Sassari, Universidade

Sa sede istòrica de s'Ateneu tataresu s'agatat a sos oros de su tzentru antigu.
S'Universidade de sos Istùdios de Sassari est acasagiada in un'edifìtziu chi racchiude s'istòria pluriseculare de s'istitutzione, fundada in su 1632.
S'ala posteriore, situada longu su cursu Margherita de Savoja, est signada cun grandu evidèntzia de sos grandu arcos de rinfortzu de s'ex Casa Professat gesuìtica, mentras s'ampra fatzada printzipale s'incrarat subra de sa pratza Universidade, includende duos corpos preesistentes riunidos in unu nou progetu afidadu a s'ing. Raffaello Oggiano comente a adatamentu de sa betza sede. Sa beste formale de su fràigu torrat in s'istile "ministeriale" de sos edifìtzios de annestru pùblicu, difùndidu in manera ampra fintzas a Casteddu, ma subra de modellos acadèmicos romanos.
S'atuale longa e ripetitiva fatzada si diferèntziat petzi in s'ala tzentrale pro sa majore amprura de sas aberturas cun grandu ventanas tripartidas, sutaliniadas dae membrature verticales in pedra artifitziale de colore ruju.
Fintzas s'ampru e luminosa corte torrat a leare semplifichende·las sas membrature de s'esternu, mentras s'atrio tenet unu sòbriu rivestimentu de travertino in sos pilastros cruciformi e in sos muros, chi cuntenent sos antigos istemmas de s'Universidade, data s'assentu realizadu in su 1940 de Filippo Figari cun su cuncursu de sos dischentes de s'Istitutu de Arte.
Sa decoradura de s'àula magna est imbetzes su resurtadu de duos cuncursos (1926 e 1927), bintos dae Mario Delitala. Sos sugetos de sos mannos pintados pertocant episòdios de istòria tataresa ("Su fundadore de su primu collègiu de istùdios Alessio Fontana cunsignat e ispiegat su testamentu suo, S'iscola de anatomia, Su Comunu de Sassari otenet de sa Cantzilleria regia de Madrìd sa Carta Real, Letura bàndida de su Decretu Bogino de su 1766", custu ùrtimo ritoccato e ridatato 1947 de su matessi Delitala). Sos duos pannellos laterales cun "Libru e moschetto" e sos retratos de Vittorio Emanuele III e de Mussolini fiant istados remòvidos a pustis de sa ruta de su regìmene.
Unas àteras decoraduras de Delitala (1933) sunt in sas salas de su retore e de su cussìgiu de amministratzione e in sa segreteria.

Istòria de sos istùdios
Una rassegna de sos istùdios s'agatat in sa bibliografia relativa a s'ischeda in su volùmene de s'"Istòria de s'arte in Sardigna" subra de s'architetura oto-novecentesca (2001).

Bibliografia
[L.] Valentino, "Architetura in provìntzia de Sassari", in Bulletinu de su Sindacadu Regionale Fascista Bellas Artes de sa Sardigna, 1932, 2, pp. 13-14;
E. Chena·mi-P. Simonetti, "Architetura e tzitade", in Sassari intre Liberty e Déco, Cinisello Balsamo, Amilcare Pitzos, 1987, pp. 48-49;
G. Altea-M. Magnani, Pintura e iscultura de su primu '900, cannaca "Istòria de s'arte in Sardigna, Nùgoro, Ilisso, 1995, pp. 252-254;
M. Porcu Gaias, Sassari. Istòria architetònica e urbanìstica de sas orìgines a su '600, Nùgoro, Ilisso, 1996, pp. 248-251;
M.L. Frongia, Mario Delitala, Nùgoro, Ilisso, 1999, pp. 104-130;
F. Masala, Architetura de s'Unidade de Itàlia a sa fine de su '900. Nùgoro, Ilisso, 2001, ischeda 61.